Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần 1)

Với chuyên mục nghệ sĩ Nhật này, iDesign sẽ đem đến cho bạn những họa sĩ tài năng của xứ mặt trời mọc trải dài suốt thế kỉ 20 đến ngày nay. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về thế giới Nhật Bản của thế kỉ 20 ra sao nhé!

Những cái tên tiêu biểu dưới đây đã được iDesign lựa chọn kĩ lưỡng. Trong quá trình chọn lọc, chúng tôi quyết định lược bỏ một số họa sĩ Nhật đã được nhiều người ở Việt Nam biết đến và tập trung vào những tên tuổi ít được biết đến hơn.

Uemura Shoen (1875-1949)

Bà được mẹ mình khuyến khích đi học vẽ từ năm 12 tuổi và nghệ danh của bà ghép từ tên của thầy Suzuki Shoen.

Uemura Shoen (tên thật Uemura Tsune) là một trong những họa sĩ nữ có tầm ảnh hưởng nhất trong giới hội họa vào thời Minh Trị. Phong cách vẽ của bà mang nét truyền thống cũng như lịch sử Nhật Bản (Nihonga) và các tác phẩm thể hiện vẻ đẹp của những người phụ nữ (bijin-ga).

Tác phẩm “Tuyết lớn” năm 1944.
Tác phẩm “Flower Basket” năm 1915 dựa trên một vở kịch Noh. Đây là dạng kịch thường được diễn bởi đàn ông, Shoen vẽ lại các nhân vật do nữ thay thế.

Bà còn được coi là một nhà cách tân lớn trong thể loại bijin-ga mặc dù thực tế bà vẫn thường khắc họa các tiêu chuẩn vẻ đẹp truyền thống của phụ nữ Nhật. Nhìn theo khía cạnh lịch sử, bijin-ga từng bị chỉ trích ở thời đại Taisho trong khi các tác phẩm của bà thể hiện thực trạng để phản ánh địa vị lớn hơn của phụ nữ vào thời bấy giờ. Trong quan niệm ở thời Tokugawa, hay Edo, phụ nữ được coi là tầng lớp thấp và thể loại này thường phản ánh hàm ý đó.

Tác phẩm “Tsuzumi” năm 1940.
Tác phẩm “Chiều Thu” năm 1943 thể hiện hình ảnh người phụ nữ chờ chồng trở về trong chiến tranh. Những người phụ nữ vẫn bình thản thực hiện những công việc thường ngày.

Ngay từ năm 15 tuổi, tác phẩm đầu tay Vẻ đẹp bốn mùa đã được hoàng tử Arthur, con trai của nữ hoàng Victoria mua lại. Điều này đã khiến cho tên tuổi của bà nổi lên nhanh chóng trong giới hội họa. Nhiều tác phẩm của bà được chính phủ lựa chọn để đem triển lãm chung ở Chicago năm 1893, bà trở thành họa sĩ trẻ nhất trong cuộc triển lãm.

Tác phẩm “Chờ trăng lên” năm 1944.
Bức tranh vẽ Dương Qúy Phi năm 1922.

Shoen đã nhận được nhiều giải thưởng và công nhận trong suốt cuộc đời của mình, đặc biệt là phụ nữ đầu tiên nhận được giải thưởng Văn hóa. Bà cũng trở thành họa sĩ thứ 2 phục vụ chính thức cho Hoàng gia, người đầu tiên là Shohin Noguchi năm 1904. Năm 1949, bà qua đời vì bệnh ung thư, con trai Uemura Shoko cũng là một họa sĩ.

Ichijo Narumi (1877-1911)

Tác phẩm “Người phụ nữ khỏa thân trên mặt hồ” (1906) là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông.

Narumi Ichijo là một họa sĩ vào thời Minh Trị, phong cách của ông cũng chuyên về nét truyền thống Nihonga. Ban đầu, ông tự học vẽ theo phong cách của Kikuchi Yosai, và lúc sau đến Tokyo để theo học Watanabe Shotei. Các tác phẩm vẽ phụ nữ khỏa thân của ông từng bị cấm xuất bản, nên ông chuyển hướng sang vẽ minh họa.

Bước ngoặt trong sự nghiệp của ông là khi vẽ minh họa cho bìa sách và tạp chí, sự thành công của một số tác phẩm đã giúp ông được cộng tác với nhiều nhà xuất bản lớn. Không dừng lại ở sách, ông cũng được mời vẽ bìa phim ảnh. Ông mất khá sớm vào năm 34 tuổi, nguyên nhân được cho là do nghiện rượu. Vì sự nghiệp vẽ minh họa cho các bìa sách và tạp chí, ông chưa bao giờ ra mắt một bộ sưu tập nào.

Kumagai Morikazu (1880-1977)

Vị họa sĩ nổi tiếng sống chung với nhiều con mèo.

Kumagai Morikazu được biết đến rộng rãi với những bức tranh tươi sáng và đầy màu sắc về động vật, thực vật và cuộc sống thường ngày. Trong suốt sự nghiệp lâu dài của mình, ông đã thử nghiệm với nhiều trường phái từ những ngày đầu với Dã Thú cho đến nét vẽ hoạt hình thương hiệu vào cuối sự nghiệp. Với hai trăm bức tranh, bản phác thảo, nhật ký và tài liệu được lưu giữ đã tiết lộ sự tận tâm của vị họa sĩ trong hành trình lưu giữ vẻ đẹp cuộc sống.

“Chân dung thiếu nữ” năm 1918 là một trong những tác phẩm thời đầu.

Trước khi tìm thấy phong cách riêng của mình, những năm giữa sự nghiệp, ông tập trung vào vẽ phong cảnh và tranh khỏa thân. Những thử nghiệm của ông trong giai đoạn là bàn đạp để ông phát triển phong cách riêng của mình sau đó. Các tác phẩm bắt đầu có nhiều màu sắc rực rỡ hơn và những bức chân dung dần ít chân thực hơn.

Tác phẩm “Mèo tam thể” năm 1963 là một trong những tác phẩm tiêu biểu thể hiện lối vẽ của ông.
Tác phẩm “Hạt mưa”.
Một tác phẩm tranh khỏa thân.

Năm 1950, Kumagai bắt đầu tìm ra được phong cách riêng và thực hiện nhiều tác phẩm nổi tiếng cuối đời. Các tác phẩm dần có nét đặc trưng bằng đường viền đỏ, màu sắc bão hòa, phong cảnh hàng ngày và các sinh vật sống tạo cảm giác bằng phẳng khiến người ta nghĩ đến nét hoạt hình. Là một đại diện của hội họa Nhật Bản hiện đại, ông hầu như không được biết đến ở quốc tế. Ngay cả ở trong nước, ông cũng chỉ được biết đến gần như nhờ các tác phẩm vào những năm cuối đời.

Kojima Torajiro (1881-1929)

Một bức chân dung tự họa.

Nhắc đến trường phái Ấn Tượng, Torajiro Kojima là một trong những cái tên có ảnh hưởng nhất tại Nhật Bản. Khi 20 tuổi vào năm 1901, ông quyết định đến Tokyo để bắt đầu học tại trường nghệ thuật, nơi hiện nay là Đại học Mỹ thuật Quốc gia Tokyo. Vào thời điểm đó, hội họa Nhật Bản được chia thành hai nhánh “phương Tây” và “truyền thống”, và Kojima đã chọn truyền thống. Ông là một sinh viên rất tài năng và tốt nghiệp năm 1904, sau đó ông bắt đầu khám phá nghệ thuật tại nước nhà.

Tác phẩm “Cối xay nước ở trong làng” (1906) là một trong những tác phẩm đầu tiên. Bức vẽ thể hiện khung cảnh vùng quê mà ông được sinh ra.
Tác phẩm “Trang điểm” (1908) là một sự thay đổi lớn về màu sắc sau khi ông được tiếp xúc với hội họa phương Tây.

Phong cách vẽ ban đầu của ông không phải là Ấn Tượng, ông chỉ thực sự thay đổi sau khi du học tại Paris năm 1908. Bên cạnh việc học, ông cũng thường xuyên đi phương Tây để mua tranh của các danh họa nổi tiếng bấy giờ, toàn bộ các bức tranh này hiện được treo cùng với tranh của ông trong bảo tàng Ohara. Ông và người bảo trợ của mình là Ohara Magosaburo đều là bạn thân, sau khi Kojima mất sớm, Ohara mở bảo tàng để lưu trữ toàn bộ tác phẩm của bạn mình.

Chân dung của Ohara Magosaburo năm 1915, ông cũng là người đầu tư cho bạn mình đi du học bên Châu Âu năm 1908.
Bức tranh “Mùa hè ở Asahikawa” (1913) được xem là một trong những siêu phẩm sau khi ông về nước và hoạt động nghệ thuật.
Tác phẩm “Người mẫu nhí ngủ quên” (1912) được xem là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông tại phương Tây.

Nhờ việc đi nhiều nơi, Kojima đã học được nhiều phong cách vẽ ở khắp các nước Châu Âu cũng như thực hiện nhiều tác phẩm mang màu sắc phương Tây trong đó. Năm 1929, Kojima được Thiên hoàng mời vẽ cho một bức tranh tường và dự kiến đây sẽ là tác phẩm để đời của ông. Tuy nhiên, ông đổ bệnh và không kịp hoàn thành tác phẩm đó.

Yumeji Takehisa (1884-1934)

Yumeji Takehisa là một họa sĩ và nhà thơ, các tác phẩm hội họa của ông cũng thiên về nét truyền thống Nihonga và bijin-ga. Bên cạnh đó, ông cũng thực hiện các tác phẩm minh họa cho tạp chí, thiệp và các cuộc băng Washi ngày nay. Ông từng qua lại với nhiều phụ nữ và cũng là chủ đề chính trong các bức vẽ, tuy nhiên chỉ có 3 người được ghi nhận.

Bức vẽ minh họa “Hoa anh thảo” cho bài thơ nổi tiếng cùng tên năm 1918. Người mẫu trong hình là người vợ đầu tiên của ông, Tamaki.
Tác phẩm “Mai” dùng cho tạp chí phụ nữ năm 1926.

Ông không được đào tạo chính quy về nghệ thuật. Khi vẫn còn là một thiếu niên, ông đã học vẽ đường nét (line art) khi làm việc với một người thợ làm bút lông. Đến khi trở thành sinh viên, Yumeji bắt đầu gửi tranh minh họa cho các tạp chí và nhận thấy rằng mình có thể kiếm sống bằng việc bán tác phẩm nghệ thuật của mình. Năm 1905, ông được chọn làm họa sĩ minh họa cho một tạp chí sau khi thắng một cuộc thi họ tổ chức.

“Kurofune-ya” là một trong những tác phẩm nổi tiếng của ông và được cho là vẽ người vợ thứ 2, Hikono và cũng là người phụ nữ ông yêu nhất. Tuy nhiên, Hikono bất hạnh qua đời ở tuổi 25.
“Suichikukyo”là bức vẽ về người phụ nữ thứ 3 trong cuộc đời ông, Oyo. Tuy nhiên, ông chỉ xem bà là nàng thơ trong tác phẩm của mình.

Quan điểm vẽ tranh thời đó của ông là ủng hộ chủ nghĩa xã hội và thực hiện một số tác phẩm phản chiến. Tuy nhiên, ông đã sớm rời bỏ hoạt động chính trị sau khi một số thành viên thuộc một tạp chí ông đã vẽ minh họa bị chính phủ xử tử. Kể từ đó, ông chủ yếu thể hiện hoạt động chính trị của mình qua thơ ca.

Một mẫu thiệp mừng do ông thiết kế.

Sự nghiệp vẽ tranh minh họa và ra mắt các tập thơ của ông vô cùng thành công. Tuy nhiên, bất chấp sự nổi tiếng đó, Yumeji bị phớt lờ bởi các triển lãm nghệ thuật bảo thủ. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên khi ông là một nghệ sĩ ngoại đạo và xa lánh các hiệp hội nghệ sĩ. Không những hội họa, cộng đồng văn học đương thời cũng xa lánh ông. Ông mất năm 50 tuổi và phải đến những năm 1970, các tác phẩm của ông mới được người đời đề cao và tri ân.

Biên tập: Navi Nguyễn
Nguồn: Tổng hợp

Cùng tác giả

iDesign Must-try

Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần cuối)
Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần cuối)
Cùng tìm hiểu về những nghệ sĩ cuối cùng trong loạt bài những hạo sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20.
Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần 5)
Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần 5)
Cùng tìm hiểu về lịch sử của các họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20.
Khi bóng tối cũng là một thực thể tự do qua bộ tranh của Chisato Tanaka
Khi bóng tối cũng là một thực thể tự do qua bộ tranh của Chisato Tanaka
Cùng bước vào góc khuất những giấc mơ thông qua triển lãm tranh của Chisato Tanaka.
Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần 4)
Những họa sĩ Nhật Bản của thế kỉ 20 mà bạn nên biết (Phần 4)
Lịch sử hội họa của Nhật Bản đã phát triển ra sao và có những họa sĩ nào nổi bật? Hãy cùng tìm hiểu nhé!
Thơ ngây tuổi trẻ qua hình ảnh những ‘cô gái’ phi giới tính của Aya Takano
Thơ ngây tuổi trẻ qua hình ảnh những ‘cô gái’ phi giới tính của Aya Takano
Thế giới của tuổi dậy thì thông qua góc nhìn của nữ họa sĩ Nhật Bản Aya Takano
Katsushika Oi - Người con gái tài năng đằng sau tác phẩm của Hokusai
Katsushika Oi - Người con gái tài năng đằng sau tác phẩm của Hokusai
Katsushika Hokusai nổi tiếng với những tác phẩm vẽ phong cảnh của mình, nhưng ít ai biết rằng rất nhiều tác phẩm của ông có sự tham gia của con…