Đáo Đáo - Graphic Design

David Bowie và ảnh hưởng của ông đến lĩnh vực thiết kế đồ họa và âm thanh

Trong lúc sinh thời cũng như khi mất đi, David Bowie vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ và nhà minh họa. Các hình ảnh và nhân vật mà ông tạo ra đã xây dựng nên một thế giới đầy màu sắc kể từ lúc qua đời vào ngày thứ Hai ở tuổi 69. Ai mà có thể làm lơ trước phong cách mang tính biểu tượng và sự đa dạng cao về mặt thị giác của ông? Thậm chí những dáng chụp hình của ông cũng trở nên thật sự kinh điển.

Lynda Relph-Knight đã nghiên cứu mối quan hệ của Bowie với những nhà thiết kế cũng như ảnh hưởng mà âm nhạc, tác phẩm và phong cách nghệ thuật của ông tạo ra cho lĩnh vực thiết kế thị giác.

Bowie đã tác động đến cuộc sống của nhiều nhà thiết kế và trở thành một ngôi sao sáng tạo đối với nhiều lớp trẻ. Hầu hết mọi người đều trân trọng dáng vẻ hiên ngang và tinh thần chiết trung của ông. Tuy nhiên ảnh hưởng thật sự của ông đến lĩnh vực thiết kế đồ họa là vô cùng đa dạng. Nó tùy thuộc vào góc nhìn và vị trí của bạn.

Neville Brody coi Bowie“một trong những cá nhân có tác động lớn nhất đến quá trình trưởng thành của mình ở Luân Đôn. Thật tuyệt vời khi có cơ hội tiếp xúc với tư tưởng thiết kế và âm nhạc của ông.”

“Tôi cảm thấy có thật nhiều động lực trước sức sáng tạo, tinh thần thách thức các quy chuẩn và khiến mọi thứ trở nên hòa hợp một cách vui tươi của ông. Ông quả thật là một hiện thân bằng đồng quý giá.”

Tác phẩm ‘Low’ của David Bowie.

Các nhà thiết kế thời trang cũng tham khảo được khá nhiều từ phong cách tạo tác trang phục tuyệt đẹp của Bowie, đặc biệt là trong kỉ nguyên phong cách glam rock từ những năm 1970 và 1980. Ông đã khiến trang phục kimono của Kansai Yamamoto trở nên thịnh hành, cùng đồng hành với người bạn Paul Smith và truyền cảm hứng cho các nhân vật như Alexander McQueen, Dries van Noten và Tommy Hilfiger.

Trang phục mà ông đã mặc cùng với sự thanh lịch và tự tin vốn có đã trở thành tâm điểm tại buổi triển lãm bom tấn “David Bowie is” của Bảo tàng Victoria & Albert (V&A).

Victoria Broackes của bảo tàng V&A, đồng giám tuyển cho buổi triển lãm với Geoffrey Marsh, đã chia sẻ trên BBC Radio 4 tuần này về ảnh hưởng to lớn của Bowie, từ phim ảnh, âm nhạc, kabuki và các nhân vật cùng thời. Tuy nhiên trong lĩnh vực thiết kế đồ họa, ảnh hưởng của ông thường không rõ rệt.

“Thật ra ông không mạnh về lĩnh vực mang tính ‘thiết kế’,” Malcolm Garrett, nhà sáng tạo của quyển album có tác động mạnh mẽ cho Buzzcocks, Culture Club và Duran Duran vào những năm 1970 và 1980. “Tuy vậy ông rõ ràng là nhân vật tiên phong trong con đường rèn giũa và điều hướng âm nhạc cũng như hình ảnh bởi các nghệ sĩ chính thống.

“Từ lúc tôi 13 tuổi, ông ấy vẫn luôn ở đó, tạo nên môi trường âm thanh giúp định hình văn hóa thời đó và thiết lập tiêu chuẩn về thị giác cho các thế hệ sau này. Sự thật rằng người đàn ông này đã trở về với đất mẹ quả thật là một cú sốc to lớn và sự bất tử của ông đã kết thúc trong đau đớn. Thật mỉa mai rằng tất cả các hình ảnh đầy biểu tượng mà chúng tôi còn lưu giữ từ ông sẽ mãi mãi ghi lại trong tâm trí của mọi người.”

‘David Bowie tại bảo tàng V&A’ từ Bộ lưu trữ David Bowie – Bảo tàng Victoria and Albert, Luân Đôn.

Giống như Garrett và Brody, các nghệ sĩ khác cũng chìm đắm trong tinh thần chiết trung phóng khoáng của Bowie. Đối với Jamie Ellul của Supple Studio tại Bath, ảnh hưởng của ông là vô cùng chân thật. “Tôi khá chắc là mình sẽ không trở thành một nhà thiết kế nếu không có David Bowie trên đời,” ông chia sẻ.

“Tôi nhớ lại mình đã tìm thấy một bản sao méo mó của tác phẩm Ziggy Stardust trong bộ sưu tập các bản ghi âm bài hát mà cha tôi lưu lại khi còn nhỏ. Nó tựa như âm nhạc từ một hành tinh khác lạ và tôi bị thu hút ngay lập tức. Nó khiến tôi phải cầm cây guitar lên, thôi thúc tôi tham gia vào hội nhóm đầu tiên và thiết kế poster ở tuổi 18.”

“Từ đó tôi tìm thấy tình yêu dành cho thiết kế và có được công việc đầu tiên tại Stylorouge khi còn đang ở giai đoạn học nền tảng nghệ thuật. Khi phát hiện ra rằng họ sẽ thiết kế bìa cho tác phẩm The Best of Bowie, tôi cảm thấy vô cùng tôn trọng và nhận ra thiết kế chính là con đường sự nghiệp của mình.”

Tác phẩm ‘Ziggy Stardust’ của David Bowie.

Một khoảnh khắc ấn tượng trong buổi triển lãm Paul West of Form là sự ra mắt tác phẩm ‘Heroes’ (1977) trong suốt năm tháng ở Berlin của Bowie với các bức ảnh đơn sắc chụp bởi Masayoshi Sukita “trong kỉ nguyên DayGlo và sự trở lại của màu sắc tại Vương quốc Anh”.

Một lần nữa Bowie đã khởi xướng xu hướng đại diện cho ‘một cách thức nhìn nhận âm nhạc khác’. “Trang bìa này giống như một thanh kiếm nghệ thuật lướt ngang qua tôi,” West chia sẻ. “ Nó khiến tôi đặt ra nghi vấn và thu hút tôi bởi mọi thứ về nó luôn hơi ngoài tầm với, về mặt thị giác, âm nhạc và thời đại.”

Tác phẩm mà Jonathan Barnbrook đã thực hiện cùng với Bowie đã đặt ra nhiều nghi vấn. Ông đã nhúng tay tạo tác nhiều album từ thời Heathen (2002) trở về sau, trang web của Bowie và “một vài thứ cá nhân, đôi khi là những điều ngớ ngẩn như lời bông đùa giữa chúng tôi”. Tuy nhiên thiết kế trang bìa cho The Next Day’ (2013) với một hình vuông bình dị và ‘Black Star’ với một kiểu ‘chữ viết tượng hình’ đã được bàn luận khá nhiều.

Một số tác phẩm của Jonathan Barnbrook dành cho Bowie.

Các thiết kế của Barnbrook lấy cảm hứng “từ xúc cảm nơi âm nhạc, nơi Bowie đã đặt chân khi âm nhạc được thực hiện và ma thuật vô hình chảy qua ông”.

“Ông đã tham gia rất nhiệt tình,” Barnbrook chia sẻ. “Chỉ có ông ấy và tôi, cả hai cứ đi tới đi lui. Ông ấy quan tâm đến từng khía cạnh trong album của mình. Ông thể hiện sự uyên bác vốn có trong lúc thảo luận với trí tuệ phi thường và đậm chất văn hóa pop. Ông ấy lúc nào cũng hóm hỉnh và hòa nhã.”

“Ông đã tin tưởng tôi và tôi hi vọng rằng ông có cảm giác là tôi có thể truyền tải ý tưởng của chính ông theo một cách thật thú vị. Có những lúc tôi hỏi ông muốn gì và ông sẽ trả lời rằng tôi là người hiểu rõ nhất, chỉ cần có chút lòng dũng cảm và đặt niềm tin vào trực giác của bản thân.”

“Tôi nghĩ là ông đã thôi thúc tôi làm điều gì đó ‘mới mẻ’ với tác phẩm The Next Day (2013) và đây không phải là thứ xuất hiện thường xuyên trong sự nghiệp của bạn.”

Tác phẩm ‘Blackstar’ của David Bowie.

Ý tưởng bước chân vào lĩnh vực không chính thống đã củng cố mọi thứ mà nhà thiết kế trải nghiệm người Pháp Nelly Ben-Hayoun thực hiện. Bà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ David Bowie và ‘Ground Control’ là một chủ đề dành cho dàn International Space Orchestra đầu tiên mà bà tạo ra với tổ chức không gian Nasa năm 2012.

“Ông tập trung vào mạch dẫn chuyện, cũng là yếu tố quan trọng đối với thiết kế,” bà chia sẻ. “Ông có đủ tố chất để tạo nên sự phức tạp khi chúng ta thường được bảo là phải luôn đơn giản.”

Bà nói ông luôn là “người cộng sự chí cốt”. “Mỗi nhà sáng tạo cần có bên cạnh một người khiến mình tin rằng chúng ta có thể chạm đến những điều không tưởng,” bà chia sẻ. Đối với bà, Bowie chính là người cộng sự ấy.

Barnbrook nói rằng Bowie “đã mang lĩnh vực nghệ thuật tiên phong ra công chúng mà khiến nền nghệ thuật chính thống trở nên thịnh hành trong lĩnh vực tiên phong.” Điều đó hẳn chứng tỏ rằng đây là một thiết kế tuyệt vời

Garrett kết lời: “Black Star mang trong mình một sự bí ẩn, rằng đây là tác phẩm khẳng định sự trường tồn của ông theo thời gian.” Chúng ta có thể kì vọng rằng cơn gió của ông sẽ làm cháy lên sức tưởng tượng của thế hệ nhà thiết kế để làm sống lại tinh thần sáng tạo vĩnh cửu này.

Cùng iDesign ngắm nhìn một số hình ảnh đầy cảm hứng từ ông nhé!

Tác giả: Lynda Relph Knight
Người dịch: Đáo
Nguồn: The Drum

Hình trong bài (8)