Bài chòi Hội An - Trò chơi dân gian đặc trưng ở miền Trung Việt Nam

Bài chòi là một loại hình nghệ thuật dân ca và trò chơi dân gian đặc trưng ở miền Trung Việt Nam, về sau đã được phát triển thành một loại hình sân khấu ca kịch. Năm 2003, UNESCO đã công nhận Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ từ Việt Nam là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.

Từ một lần được xem biểu diễn bài chòi, nhà thiết kế đồ hoạ Tú Ngô đã có mong muốn được làm một dự án liên quan đến loại hình nghệ thuật này, và bạn nảy ra ý tưởng vẽ lại nó dưới hình thức mới mẻ hơn, với hy vọng sẽ thu hút được sự quan tâm đặc biệt của mọi người và khiến họ tò mò tìm hiểu nhiều hơn về loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc này.

Bài chòi có hình thức chơi tương tự như lô tô với 32 tấm thẻ bài và không gian chơi diễn ra trong chín chiếc chòi làm bằng tre lợp tranh, thường được tổ chức ngày mồng 1 Tết đến ngày khai hạ mồng 7.

Tên gọi con bài tuỳ từng địa phương có cách gọi di bản riêng.

Bài chòi phổ biến và là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với nhân dân lao động. Vào mỗi dịp lễ Tết, ở vùng nông thôn rất phổ biến trò chơi này. Có thể nói hô hát bài chòi đầu xuân là một trong những nét văn hoá truyền thống dân gian độc đáo, riêng biệt và mang tính đặc trưng của vùng đất con người xứ Quảng.

Trò chơi bắt đầu khi anh Hiệu (mặc áo dài khăn đóng chỉnh tề) cất tiếng hò một bài lục bát hoặc song thất lục bát bằng chất giọng rặt phương ngữ tiếng Quảng.

Bộ bài chòi truyền thống có 30 con, chia làm ba pho, gọi là pho Văn, pho Vạn, pho Sách; mỗi pho có 9 con bài và một con bài Yêu (ba còn bài Yêu: Ông Ầm, Thái Tử, Bạch Huê).

Con bài làm bằng giấy bời, hình chữ nhật (2 x 8,5cm), in một mặt đồ án biểu trưng cho con bài và lưng phết màu đỏ sẫm.

Cái thú vị của bài chòi không chỉ mang tính giải trí đơn thuần mà ý nghĩa của nó còn vươn xa hơn loại hình sinh hoạt văn nghệ dân gian: là nơi trổ tài vừa biểu diễn, vừa hát hò, đối đáp; là nơi gặp gỡ của bà con làng trên xóm dưới…và còn đặc biệt vào dịp đầu xuân đây là nơi nam thanh, nữ tú đến gặp gỡ, tìm hiểu và trao duyên.

(Nguồn: Laiquannam)


Nguồn: Tu Ngo