Đáo Đáo - Art and Ads

Ghép hình - Trò chơi bị lãng quên trở lại mạnh mẽ nhờ mạng xã hội

Từng bị coi là một hoạt động nhàm chán, trò chơi ghép hình dần chiếm được sự chú ý trên Instagram.

“Đó là thứ mà tôi đã chơi trong nhiều năm qua,” người làm Youtube Karen Kavett chia sẻ trong video về 10 bí quyết chơi ghép hình. “Hãy nhìn vào bất kì poster hoặc khung cảnh ngoài cửa sổ bất kì và suy nghĩ, nếu đây là một trò chơi ghép hình thì bạn sẽ lắp ghép những mảnh hình như thế nào?” Phần còn lại của video là về các bí quyết chơi thực tế, ví dụ như sàng lọc những mảnh ghép bằng cái rây để loại bỏ bụi bẩn khi chơi hoặc lưu trữ những mảnh ở góc trong một cái túi dây kéo.

Kavett là một phần trong số lượng người chơi ghép hình ngày càng gia tăng trên mạng xã hội. Kể từ năm 2018, cô đã tổ chức Karen Puzzles, một chương trình tập trung đánh giá, đưa ra lời khuyên và quảng bá trò chơi ghép hình. Tài khoản của cô có hơn 14.000 người đăng kí. Dù đây là một con số khiêm tốn cho dân nổi tiếng trên mạng, nhưng vẫn mang ý nghĩa rất đặc biệt. Nó chứng minh rằng Kavett rất quen thuộc với Youtube – cô có một kênh hướng dẫn tự làm với 193.000 người đăng kí và xuất hiện trên HGTV Handmade, một kênh Youtube hợp tác với những video từ nhiều người nổi tiếng có sức ảnh hưởng.

Thế hệ millennial và xu hướng chăm sóc tinh thần

Trò chơi ghép hình ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là cho thế hệ millennials, làm thay đổi cái nhìn của tôi về chúng. Trên Instagram, các hashtag như #jigsawpuzzles#puzzlesofinstagram có hơn 10 nghìn bài viết. Người dùng TikTok và Youtube thường xuyên đăng tải quá trình họ lắp ghép những phiên bản ghép hình đẹp và khó. Các nhà bán lẻ như Madewell, Urban Outfitters, và Anthropologie cũng lưu trữ trò chơi ghép hình.

“Chúng tôi thấy rằng ngày càng có nhiều người thuộc thế hệ millennial thích chơi ghép hình hơn bao giờ hết,” Thomas Kaeppeler, chủ tịch của Ravensburger North America, một trong những thương hiệu kinh doanh trò chơi ghép hình lớn nhất nói. Được thành lập vào năm 1883, công ty cung cấp ở Đức bắt đầu xuất bản các trò chơi ghép hình vào năm 1964 và từ đó bán hơn 200 triệu.“Cụ thể, mạng xã hội đóng một phần thúc đẩy sự phổ biến của trò chơi ở thời đại này. Chúng tôi nhận thấy những người chơi đăng tải quá trình thực hiện và hoàn thành trò chơi lên Instagram, Youtube và Reddit, từ đó xây dựng nên một cộng đồng lớn mạnh.”

Không ngạc nhiên khi sau đó, trò chơi ghép hình cỡ nhỏ cũng đã trở thành món đồ chơi cá nhân. Thế hệ millennial dành nhiều thời gian chăm sóc bản thân, phần lớn là do trạng thái kiệt sức. Tính đến năm 2018, lĩnh vực tự chăm sóc bản thân được định giá 11 tỉ đô la Mỹ, vượt mặt mọi thứ từ khẩu trang đến những viên thạch anh dùng để cân bằng tinh thần có giá 66 đô của Goop. Khi thiếu vắng những giải pháp thực thụ cho tinh thần, chi tiền để nghỉ ngơi sẽ đơn giản hơn, nếu bạn đủ tiền để chi. Tham vấn nhà trị liệu tốn kém và rất khó để tìm; nến tỏa hương Boy Smell khoảng 35 đô la Mỹ và bạn có thể nhờ người ta mang đến trong vài ngày.

Tất nhiên, Instagram đã giúp biến những đối tượng “thích ở nhà” thành một sản phẩm. Một tách trà nóng và quyển sách How to Do Nothing của Odell, một tấm tự sướng với mỹ phẩm của Glossier – những yếu tố này là sự đầu tư đầy mỉa mai để thoát khỏi trạng thái hậu tư bản*. Các trò chơi ghép hình bây giờ có bề ngoài khá bắt mắt và được chia sẻ lên Instagram theo hướng cho thấy hình thức tương tự của việc thèm muốn được chăm chút cho chính mình của giới trẻ.

*hậu tư bản (late-stage capitalism): để chỉ những điều phi lý, mâu thuẫn, khủng hoảng, bất công và bất bình đẳng được tạo ra bởi sự phát triển kinh doanh hiện đại.

Điều này đang diễn ra ngay lúc này khi những người thực hiện cách ly xã hội tìm kiếm cách quản lý nỗi lo âu và khiến mình cảm thấy thư giãn. Sản phẩm đứng thứ 7 được tìm nhiều nhất trên Amazon vào ngày 24 tháng 3 là “trò chơi ghép hình dành cho người lớn,” theo Forbes. Trong 2 tuần cuối của tháng 3, doanh số của Ravensburger tại bắc Mỹ lên đến 370% so với năm vừa rồi. Thậm chí Ellen DeGeneres đã đăng tải chuỗi video lên Instagram về quá trình cô chơi bộ ghép hình 4000 mảnh trong khi thực hiện cách ly tại nhà.

Sự bùng nổ nhờ tính thẩm mỹ và mạng xã hội

Tính thẩm mỹ xuất phát từ Instagram đã định hình diện mạo của trò chơi ghép hình hiện đại. Điều này đặc biệt đúng đối với các công ty kinh doanh trò chơi ghép hình mới, những sản phẩm cho thấy sự đồng điệu với thế hệ millennial: màu hồng pastel hoặc các bảng màu bão hòa cao cùng diện mạo tối giản. (Piecework tại Los Angeles là một ví dụ tuyệt vời). Thay cho bộ lắp ghép của Thomas Kincades mà bạn có thể đã từng chơi lúc bé, giờ đây những bộ xếp hình mới được chia sẻ hàng loạt trên The Strategist, Bon AppétitElle, và Popsugar.

Bộ xếp hình đầy thu hút của Piecework

“Có nhiều công ty mới xuất hiện sản xuất trò chơi ghép hình nhìn rất ổn trên Instagram,” Kavett chia sẻ dù cô cũng nói thêm là rất khó để nhận biết vì cô quá chìm đắm vào trò này.“Chơi ghép hình là sở thích trọn đời của tôi.”

Một trong những loại hình trò chơi lắp ghép yêu thích của Kavett là phiên bản gradient, đóng vai trò to lớn trong sự nổi lên trên Instagram của nó. Bản trò chơi lắp ghép kiểu gradient trông rất đẹp trên Instagram và có điều gì đó khiến con người ta say sưa, tạo nên cảm giác thỏa mãn khi xem. Video phổ biến nhất của Kavett quay lại quá trình lắp ghép bản Gradient 1000 miếng của Cloudberries. Dù được đăng tải vào một năm trước, Kavett nói rằng lượt xem thường xuyên tăng vọt. “Nhìn chung, tôi thấy mọi người có vẻ thích thú khi tôi thực hiện lắp ghép các phiên bản khó, tựa như có gì đó khá bất ngờ trong đó vậy,” Kavett nói. Những bản khó này bao gồm các phiên bản lắp ghép gradientbản Krypt nổi tiếng rất khó của Ravensburger, khi “hình ảnh” của nó chỉ là một màu đơn sắc.

Có hai bản trò chơi gradient khởi đầu cho sự ám ảnh và đều xuất hiện vào năm 2014. Bộ ghép hình 1000 màu của nghệ sĩ Clemens Habicht là phiên bản trò chơi màu cầu vồng hoặc CMYK (màu xanh lục lam, đỏ tươi, vàng và đen). “Mỗi mảnh là một màu sắc riêng biệt,” Jeremy Wortsman, nhà đồng xuất bản của Habicht xác nhận, nó đã bán được “hàng chục ngàn” bản copy. Nếu bạn có một bộ ghép hình gradient thì có thể đó là sản phẩm từ Areaware, nó sẽ có 2 tông chuyển màu, từ một màu này sang màu còn lại. (Tôi có một bộ đặt trên kệ sách khi đang viết bài này).

Bộ xếp hình gradient của Areaware

Theo Elisabeth Roeleveld, giám đốc kinh doanh và tiếp thị của Areaware, giám đốc sáng tạo của công ty đã tình cờ bắt gặp bộ ghép hình tại một show diễn nghệ thuật. Năm 2013, Bryce Wilner đã cho ra mắt bộ trò chơi ghép hình gradiant chuyển từ đỏ và xanh “lấy cảm hứng từ người anh em song sinh của mình.” Ba mẹ của anh rất chật vật để phân biệt cặp song sinh và họ đã vẽ móng chân của hai người bằng màu xanh và đỏ. Wilner chỉ “bán được 25 bản” vào lúc đó, theo Roanoke Times. Tuy nhiên chúng trở nên thịnh hành vào năm 2018, 4 năm kể từ lúc Areaware bắt đầu in và sau khi được đăng tải trong danh sách những món đồ yêu thích của Oprah. Những bộ trò chơi ghép hình có mặt ở hơn 500 nhà bán lẻ, bao gồm MOMA, Ban.do và cửa hiệu thiết kế Poketo. Các công ty như BetterCo. cũng có kinh doanh những món đồ chơi này.

Sự thành công của Areaware cho thấy một mô hình mới của công ty kinh doanh bộ trò chơi ghép hình hiện đại. “Về cơ bản, tất cả những sản phẩm của chúng tôi đều là đồ thiết kế,” Roeleveld chia sẻ. “Làm sao chúng ta có thể nâng tầm một bộ ghép hình để nó không còn nằm trong tủ ở nhà bà ngoại mà xuất hiện ở trên bàn đọc sách của bạn?”Kavett không thích bộ ghép hình gradient của Areaware như những phiên bản khác trong bộ sưu tập của mình, cô vẫn lưu giữ chúng vì chiếc hộp quá đẹp.

Các công kinh kinh doanh bộ ghép hình mới đều sử dụng lối thiết kế bao bì nhằm nâng tầm trải nghiệm sản phẩm – một bước phát triển thú vị cho bộ trò chơi ghép hình, với hình ảnh nghệ thuật nhưng không mang lại cảm giác nhàm chán. Bộ ghép hình 1000 mảnh ghép của Ravensburgers có giá khoảng 20 đô la Mỹ trong khi bộ 800 mảnh ghép của Jiggy là 48 đô dù nó đi kèm một ống bằng kính để đựng các mảnh và hồ dán các mảnh ghép. Bộ ghép hình của Inner Piece có giá 30 đô (gần bằng với của Areaware), được đặt trong túi vải dây kéo với nút cài vô cùng xinh xắn.

Bộ 800 mảnh ghép của Jiggy đi kèm hồ dán và hộp kính

“Việc trao đổi với các nhà máy sản xuất bộ ghép hình ở Mỹ là vô cùng khó khăn bởi chúng tôi có ý tưởng rất chi tiết về thứ mình muốn làm,” Amanda Kahle, nhà đồng sáng lập của Inner Piece. “Hình dáng hộp, không dùng bao bì nhựa, mặt sau in màu. Những người làm bộ ghép hình đã làm như thế từ quá lâu và chúng trông rất truyền thống.”

Giống như xu hướng sách tô màu của những năm 2010, tiếng nói của việc tự chăm sóc đã tác động đến quá trình xây dựng thương hiệu trò chơi ghép hình hiện đại. Sự xuất hiện của bộ ghép hình bản gradient tại danh sách yêu thích năm 2018 của Oprah cùng lời bình: “Nếu bất kì bộ ghép hình nào có thể đưa bạn đến cõi niết bàn, có lẽ đó là một trong những bộ ghép 500 mảnh đầy màu sắc này.” Areaware mô tả đây là “một cách hay để thực hành thiền định trên màu sắc.” Inner Piece thì cho rằng “nó lan tỏa tĩnh lặng giữa một thế giới ồn ào đầy điều phân tâm.” Thậm chí Springbok, thương hiệu trò chơi ghép hình lâu đời nhất ở Mỹ, đã đăng tải một bài viết nói rằng: “Hòa mình vào việc phân loại các mảnh ghép và kết hợp chúng lại với nhau trong 20 phút giúp giải tỏa lo âu.”

“Chúng tôi nhận thấy một xu hướng lớn với ‘sự ấm áp’ và việc thể hiện bản thân,” Kaeppeler của Ravensburger chia sẻ. “Khách hàng nói với chúng tôi rằng họ cảm thấy bình yên khi thực hiện ghép hình, từ đó hỗ trợ quá trình thư giãn.” Kahle của Inner Piece cũng nói rằng hình thái ban đầu của chúng là “xoay quanh ý tưởng về ngôi nhà” và tạo ra cảm giác ấm cúng tương tự.

Khách hàng nói với chúng tôi rằng họ cảm thấy bình yên khi thực hiện ghép hình, từ đó hỗ trợ quá trình thư giãn.

Bộ xếp hình là các tác phẩm của nghệ sĩ nữ từ khắp nơi trên thế giới

Liệu chúng có thực sự giúp bạn cải thiện sức khỏe tinh thần?

Rất khó để tìm nghiên cứu thực tế về chất lượng sức khỏe tinh thần hoặc lợi ích về mặt nhận thức của trò chơi ghép hình. Tôi đã tìm đến bác sĩ Susanne Jaeggi, công tác tại trường Đại học California của trung tâm Irvine về sinh học thần kinh trong học tập và trí nhớ. Cô cũng được trích dẫn trong bài đăng của Springbok rằng, “dành 25 phút chơi bộ ghép hình làm tăng thêm 4 điểm IQ,” tuy nhiên cô cũng nói rõ rằng nghiên cứu trong trích dẫn không liên quan gì đến trò chơi ghép hình. “Chúng tôi không làm công việc liên quan đến trò chơi ghép hình trong phòng thí nghiệm và tôi cũng không biết ai làm như thế,” cô viết cho tôi. Tương tự, việc tìm kiếm nghiên cứu về trò chơi ghép hình và nỗi lo âu cũng cho rất ít thông tin.

Tuy nhiên điều này không có nghĩa là chúng không có lợi ích nào. Nhìn chung, việc tập trung vào trò chơi ghép hình sẽ giúp chúng ta bớt dành thời gian vào màn hình kĩ thuật số và có bằng chứng cho thấy rằng người chơi cảm nhận được lợi ích cá nhân khi chơi ghép hình. “Gần đây chúng tôi có chơi trò ghép hình và nhận thấy trải nghiệm này rất có ý nghĩa,” tiến sĩ Stefanie Goldstein viết cho tôi. Là một phương thức kiểm soát nỗi lo lâu giữa đại dịch virus corona, USA Today đề nghị hãy chơi ghép hình bên cạnh hoạt động tô màu, đan len và tập yoga. Ngày càng có nhiều nghiên cứu xoay quanh chủ đề khoảng thời gian rãnh rỗi và bệnh về thần kinh. Một vài nghiên cứu cho thấy các hoạt động sáng tạo, “kích hoạt cơ thể chủ động” (như yoga và đi bộ) và xã hội có thể giúp phụ nữ chiến đấu với cơn trầm cảm theo nhiều cách khác với hiệu ứng tích cực từ việc ngồi thiền.

Trước khi virus corona xuất hiện và thiết lập luật lệ mới về giãn cách xã hội, trò chơi ghép hình đã nổi lên với hình thức là một hoạt động xã hội trong các khu vực thành thị trong nhiều năm qua. Ví dụ, The Ace Hotel đã tổ chức Little Puzzle Club, một buổi gặp mặt về trò chơi ghép hình hàng tháng liên kết với Areaware. Theo Amanda Dissinger, nhân viên Ace tại sự kiện, khoảng 30 người sẽ hoạt động cùng nhau với bộ trò chơi ghép hình từ 50 đến 1000 mảnh.

“Hiếm khi nào tôi thấy mọi người kiểm tra điện thoại của mình trong suốt 2 tiếng diễn ra sự kiện trừ khi phải chụp hình bộ ghép hình hoàn chỉnh để đăng lên Instagram,” Dissigner chia sẻ với tôi. “Tôi cảm thấy thích thú khi mọi người kết thân và trò chuyện với nhau, từ đó tạo cơ hội để họ thoát li khỏi mạng xã hội.”

Hi vọng rằng sự thay đổi xã hội kéo dài về xu hướng hiện đại sẽ có thể tạo ra tình bằng hữu thật sự. Dù mọi người không nên tụ họp lại để chơi ghép hình trong thời điểm hiện tại, xu hướng này tiếp tục diễn ra trên Instagram với sự thoải mái và ấm cúng vốn có.

Tác giả: Nicole Clark
Người dịch: Đáo
Nguồn: VOX

Hình trong bài (5)