Bài viết chia sẻ quan điểm của tác giả David Schmidt – nhà thiết kế thương mại, tư vấn kỹ thuật số và doanh nhân.
Khi mới bắt đầu sự nghiệp, có một kỉ niệm đã ảnh hưởng sâu sắc đến kỹ năng thiết kế thương mại của tôi. Thời điểm đó, lúc tôi đang tham gia cuộc họp với khách hàng và một nhà thiết kế thương mại cao cấp, khi mọi người đưa ra những giải thích, ông ta vẫn im lặng và lắng nghe. Cuối cùng, ông tóm tắt cho mọi người về mô hình thương mại và vạch ra những sai sót rất rõ ràng: dự định của họ về mô hình thương mại khá mạo hiểm và họ lại có ít kinh nghiệm. Thị trường đã được thương mại hóa, biên lợi nhuận thấp và các công ty chia cổ phần cực kỳ hiệu quả cho thị phần.
Khách hàng rất ấn tượng khi ông xác định được điểm yếu trong ý tưởng của họ một cách thẳng thắn và rõ ràng. Ông đã sử dụng kỹ năng thiết kế thương mại của mình để hiểu và đánh giá mô hình của họ một cách nhanh chóng.
Vòng tròn mà tôi giới thiệu dưới đây là bốn kỹ năng mà một nhà thiết kế thương mại cần có, để mang lại thành công trong việc tạo ra, phân phối và nắm bắt giá trị.

Một nhà thiết kế thương mại cần làm chủ các phương pháp nghiên cứu, trong đó có ba phương pháp chính như sau:
Thương mại không thể tồn tại nếu không có sự cạnh tranh trong thị trường. Nhà thiết kế thương mại nên hiểu động lực thị trường, lượng cạnh tranh và đặc thù của ngành.
Điều quan trọng là phải hiểu cấu trúc thị trường như thế nào: các ảnh hưởng cơ bản và cơ học là gì? Những người có liên quan nhất đến hoạt động trên thị trường phải xác định và hiểu rõ đối thủ của họ. Nhà thiết kế thương mại tạo ra các tiêu chuẩn, suy nghĩ về cách tận dụng tài sản sở hữu độc quyền và xác định mục tiêu giá trị duy nhất.
Hơn nữa, một nhà thiết kế thương mại cần hiểu ngành công nghiệp theo cách riêng mình, thấy được mối liên kết và tương đồng giữa các ngành công nghiệp. Chúng ta phải phát hiện ra các xu hướng mới trong ngành và kết hợp các yếu tố từ các doanh nghiệp khác nhau. Một ví dụ cho điều này là lợi nhuận của Amazon chuyển từ thương mại điện tử sang dịch vụ đám mây. Một khi đã hiểu rõ mô hình thương mại của thị trường sẽ mang lại lợi nhuận.
Thiết kế thương mại là nghệ thuật suy nghĩ về một doanh nghiệp như một hệ thống phức tạp. Một nhà thiết kế thương mại cần phân tích các mô hình kinh doanh và tạo ra mô hình của riêng mình như: cách công ty tạo ra giá trị và cho những ai? Cấu trúc chi phí và lợi nhuận đến từ đâu? Làm thế nào để công ty nắm bắt giá trị vào lúc này – và những lĩnh vực kinh doanh tiềm năng mới là gì? Tài sản độc đáo của công ty là gì và chúng có thể được khai thác như thế nào?
Nhà thiết kế thương mại cần sắp xếp lại khả năng và tiềm lực để suy nghĩ về luồng giá trị, thiết kế mô hình kinh doanh sinh lời trong môi trường phức tạp. Sau đó, các ý tưởng này có thể được tạo ra theo mẫu và thử nghiệm.
Một doanh nghiệp sẽ không có lợi nhuận nếu có sở thích làm miễn phí. Nhà thiết kế thương mại tạo ra một trường hợp kinh doanh hấp dẫn và hợp lý, để đại diện cho một mô hình kinh doanh. Mô hình này được sử dụng làm prototype cho khả năng tài chính của ý tưởng. Nhà thiết kế thương mại cần biết cách kiểm tra để điều khiển giá trị cốt lõi mô hình kinh doanh của mình, trước khi thực hiện đầy đủ các bước sử dụng chi phí.
Ví dụ: nếu tần suất sử dụng dịch vụ của bạn có tác động lớn nhất đến kết quả kinh doanh, tần suất thực tế phải được kiểm tra trong một prototype dịch vụ. Trong quá trình, các giả định được dịch thành các con số – các con số có tỷ suất giải thích, mặc dù có sai số so với các khái niệm định tính, ví dụ: mô hình kinh doanh canvas.
Trong các giai đoạn sau của một doanh nghiệp, nhà thiết kế thương mại nên xác định KPI và tuân theo một chiến lược để cải thiện chúng. Do đó, họ phải biết phân tích và có sự hiểu biết sâu sắc về các con số cũng như độ lớn của chúng. Bạn có thể đưa ra ước tính ballpark cũng như đào sâu vào các mô hình tài chính hoặc các báo cáo kinh doanh và hiểu các bài học chính để đưa ra.
Chúng ta theo dõi chu kỳ đổi mới từ nghiên cứu thị trường sang một prototype của doanh nghiệp. Phương pháp này có thể được áp dụng ở cấp độ vĩ mô – để tạo doanh nghiệp – hoặc ở cấp vi mô để xác minh (hoặc làm sai lệch) khía cạnh của một ý tưởng. Việc này giúp bạn nhận ra vị trí của bạn trong toàn bộ quá trình, để thấy được các bước tiếp theo rõ ràng hơn.
Sau một số nghiên cứu, chúng ta thu hẹp khách hàng mục tiêu xuống một nhóm rất nhỏ thành những người dùng đầu tiên. Sau đó xác định nhu cầu rất cụ thể của nhóm này và sử dụng một trong những tài sản của công ty để tạo ra giải pháp duy nhất mà họ sẵn sàng trả tiền. Đây là sức mạnh thật sự của thiết kế thương mại!
Biên tập: Thao Lee
Tác giả: David Schmidt
Ảnh bìa: Sanni sahil
Nguồn: medium