Bằng những tác phẩm nghệ thuật của mình, họa sĩ Tạ Huy Long muốn đưa tay chạm đến thế giới tinh tế của côn trùng, để thấy con người nhỏ bé trước thiên nhiên tuyệt đẹp như thế nào.
Hình ảnh Dế Mèn và Dế Trũi qua minh họa của Tạ Huy Long.
Với xuất phát điểm là những bức tranh vẽ minh họa tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài, Tạ Huy Long đã phát triển nhiều tác phẩm như pop up, điêu khắc bằng chất liệu da, gỗ tầm vông, kim loại, video art, gương… trưng bày trong triển lãm Dế mèn phiêu lưu ký - Chạm tới những thế giới, diễn ra tại trung tâm nghệ thuật đương đại VCCA, Hà Nội từ ngày 20/1 tới 25/3. Triển lãm gồm những mô hình pop up 3D với nhiều chất liệu. Ở đó, người xem được “chạm" vào khung cảnh của câu chuyện, các biểu tượng với kích thước lớn nhân vật Dế Mèn, châu chấu, chuồn chuồn… Các mô hình này đều được họa sĩ Tạ Huy Long - người vẽ minh họa thành công nhất tác phẩm Dế mèn phiêu lưu ký - thực hiện một cách tinh xảo, độc đáo. Hãy cùng iDesign chiêm ngưỡng tác phẩm và lắng nghe chia sẻ của họa sĩ Tạ Huy Long về ý tưởng, quá trình thực hiện triển lãm cũng như quan điểm nghệ thuật của anh nhé.
Pop up mô tả truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký" Trong triển lãm "Chạm tới những thế giới", mô hình bằng giấy phóng đại khung cảnh đồng nội, nơi Dế Mèn đi chu du thiên hạ.
Họa sĩ Tạ Huy Long dưới tác phẩm dế mèn bằng chất liệu tầm vông.
Làm những con côn trùng khổng lồ, để thấy được, thật ra loài người cũng nhỏ bé, và chỉ có thể chạm tới thế giới của côn trùng, chứ không thể phán xét, hay thay đổi tự nhiên.
Video art mô tả cảnh đồng nội với đàn chuồn chuồn bay chấp chới, tiếng dế, cây cỏ lay trong gió.
Có những tác phẩm nào khác cho thiếu nhi mà anh hứng thú như Dế Mèn? Tôi rất dễ hứng thú, nhưng hiện tại, Dế Mèn đang kéo tôi đi. Có điều gì gắn bó giữa anh và những con côn trùng, từ triển lãm “Ngày xưa tôi là”, đến sách tranh “Cửa sổ”, và rất nhiều sáng tác của anh đều có côn trùng? Nó là con vật nhỏ bé, nhưng có thể nó chứa những gì mình không thể biết được. Thứ nữa là cấu trúc của nó: chân cẳng, cơ xương, cánh của nó đều đẹp. Cánh của nó khi dang thì đẹp lắm. Bộ cánh của nó mỏng, cứ lẫn lẫn, tan tan ánh sắc cầu vồng. Tiếng bật tanh tách của càng hấp dẫn. Mình đi trong ruộng cỏ, ruộng lúa mùa gặt, nghe tiếng tanh tách hấp dẫn, thì muốn đuổi bắt. Bởi vậy, clip trong triển lãm, khi dựng cũng cố gắng làm sao để tạo được cảm giác người xem, nhất là trẻ con muốn đuổi bắt những con ấy. Mình không làm lại được thiên nhiên đâu, những cái này chỉ là mô phỏng lại một phần thôi. Thiên nhiên tuyệt vời lắm! Vậy còn đàn chuồn chuồn xuất hiện như sắp đặt điêu khắc, và trong video art ở triển lãm có ý nghĩa gì? Có vài trăm con chuồn chuồn bằng kim loại treo thành đàn, phía dưới đính mặt gương. Khi nhìn xuống gương soi, lượng chuồn chuồn lại nhân lên gấp đôi. Tôi thích hình ảnh buổi chiều nhập nhoạng, đàn chuồn chuồn bay trên dòng sông cứ lấp lánh, đoạn có đoạn không rất xúc cảm. Tôi muốn dùng đèn để đánh ánh sáng, tạo hình ảnh đàn chuồn chuồn bay trong chiều. Đàn chuồn chuồn như những người đưa tin, dẫn người xem đến với một thế giới khác của côn trùng. Mọi thứ đều có câu chuyện của nó. Rất cảm ơn nhà văn đã cho tôi một cái khởi điểm, một cảm xúc về tất cả trong thế giới côn trùng này.
Những con côn trùng làm bằng da, khâu tay tỉ mỉ.
Tên triển lãm là “Chạm tới thế giới”, vậy anh muốn người xem chạm tới những điều gì?
Xuất phát từ chính mình đã. Tôi muốn chạm tới những trạng thái khác của chuyện vẽ: chạm tới vật liệu da, gỗ, gương, kim loại nhôm, đồng, giấy minh họa, giấy pop up. Sau nữa là trạng thái của người làm, lúc thì mình là họa sĩ, lúc là kiến trúc sư, lúc là một người thợ khâu da, làm tầm vông uốn cùng thợ…
Thứ hai, là mong muốn chạm tới cảm xúc của người xem. Muốn chạm thôi, không đi sâu vào những cảm xúc như tìm được sự bình an nào đấy, năng lượng bình an nào đấy… chạm vào những thứ rất tinh tế.
Chữ “chạm” đa nghĩa, có những thế giới mình không thể nào tưởng tượng được. Mình đang chạm vào mặt gương của nó thôi. Có một thế giới như thế, nó đang tồn tại song song cùng mình đấy.
Khi dựng những mô hình như thế này, nhân vật và thế giới Dế Mèn sẽ tiếp cận nhiều đối tượng hơn hay không, bởi lâu nay tác phẩm vẫn được cho là dành cho thiếu nhi?
Đúng vậy. Tôi muốn tiếp cận nhiều hơn, ngay cả những người làm nghề mang tính kỹ thuật, mỗi người nhìn thấy vẻ đẹp khác. Có người nhìn thấy tuổi thơ của mình, có người nhìn thấy sức mạnh, hoặc vẻ đẹp kết cấu, hoặc người yêu tre nứa thì thấy ứng dụng vật liệu vào nghệ thuật đương đại. Trung tâm nghệ thuật này phục vụ công chúng, tôi nghĩ làm nghệ thuật nên phục vụ công chúng. Tôi mong muốn phục vụ nhiều người, chạm vào nhiều thế giới hơn.
Có quan điểm cho rằng vẽ minh họa là một tác phẩm phái sinh từ tác phẩm gốc là văn bản văn chương. Anh nghĩ sao về quan điểm này?
Tôi thường không nghĩ nhiều. Mình làm thì cứ làm. Phái sinh hay gì đó, tôi cũng không mấy quan tâm. Tôi dành năng lượng cho việc mình làm thế nào. Mỗi một lần người ta làm sáng tạo mới là một lần tư duy rồi. Kể cả khi anh chụp một cái ảnh, vẫn là con người, mẫu ấy, nó không phải phái sinh mà là tác phẩm mới hoàn toàn. Hay một bản dịch nó cũng là một sự sáng tạo rồi, không thể nói là phái sinh rồi.
Từ "phái sinh" như một con dao hai lưỡi, nghe rất ghê gớm, nhưng lại hạ thấp vai trò của những người sáng tạo tiếp theo.
Với con Dế Mèn trong tranh của anh, qua các thời điểm nó đã thay đổi như thế nào?
Tôi thích vẽ và cứ vẽ mà chưa nghĩ đến việc tôi đã thay đổi cách vẽ con dế như nào. Khi bạn hỏi câu này, tôi cần phải suy nghĩ lại… Có lẽ con dế tôi vẽ bây giờ nó “lớn” hơn so với trước đây. Trước đây tôi vẽ cho lứa tuổi 6-8 tuổi. Còn giờ đây tôi vẽ cho các bạn tuổi teen. Tôi muốn các bạn trẻ, đang bước vào đời cũng nhìn ngắm dế mèn, thay vì các bạn nhỏ tuổi nghe câu chuyện đồng thoại, cổ tích. Nghĩa là con dế đã trưởng thành hơn.
Nguồn: news.zing.vn
