Jane Jane - Eco-Art

Teamlab biến công viên Nhật Bản thành khu rừng cho Thượng Đế sinh sống

idesign teamlab bien cong vien nhat ban thanh khu rung thuong de thumb

Những định nghĩ của bạn về triển lãm nghệ thuật sẽ được nâng tầm sau khi trải nghiệm công trình mà Teamlab (một công ty sáng tạo kỹ thuật số gồm nhiều nghệ sỹ tài năng của Nhật Bản) thực hiện. Họ cho lắp đặt hàng tá ứng dụng công nghệ cao khắp vùng núi cổ kính Mifuneyama Rakuen (thuộc thành phố Takeo, Nhật Bản) và cả khu rừng bao bọc xung quanh núi, biến nơi đây thành khu rừng của các vị thần. Triển lãm đã khơi gợi cảm giác đắm mình vào trong suy nghĩ riêng tư, sự giao thoa mạnh mẽ giữa thiên nhiên và công nghệ, sự bình yên tĩnh lặng trong nội tâm con người. 

idesign teamlab bien cong vien nhat ban thanh khu rung thuong de 01
Công viên Mifuneyama Rakuen rộng 500,000m2 tọa lạc tại tỉnh Saga, Nhật Bản.

Khu vực mà Teamlab sắp đặt nghệ thuật là một nơi mang đầy giá trị tâm linh và lịch sử. Hành trình trải nghiệm bắt đầu từ công viên Mifuneyama Rakuen rộng 500,000m2 tọa lạc tại tỉnh Saga, Nhật Bản. Công viên được chấm phá bởi lối kiến trúc Sukiya-zukuri truyền thống và những thửa ruộng bậc thang.

mifuneyamarakuen02
Vùng núi Mifuneyama Rakuen, mang không khí tâm linh lẫn lịch sử. 

Trong khi cảnh sắc tại vùng núi Mifuneyama Rakuen đã được hình thành hàng triệu năm, công viên Mifuneyama Rakuen chỉ mới được “khai môn” 172 năm về trước, vào cuối thời Edo, chứa đựng nhiều di tích lịch sử. Những khúc đường dạo quanh co, hồ nước đẹp tựa tranh vẽ, phòng trà đạo lâu đời hài hòa với cảnh vật xung quanh, làm phai nhòa khoảng cách giữa thiên nhiên và nhân tạo. Phía sau công viên, ngọn núi Mifuneyama hùng vĩ phóng tầm nhìn ra các loài cây quý hiếm, những hòn đá cổ xưa, những hang động được giấu kín, và các giống loài thực vật, động vật đa dạng. Đây chính là nơi thanh bình, nên thơ làm khơi gợi thú thưởng ngoạn và sự bình tâm. Chính đây, một cuộc sống an nhiên.

Hàng ngàn năm nay, con người luôn cố tìm ra ý nghĩa mối dây liên kết giữa con người và tự nhiên. Cả hai cá thể đều lẩn quẩn trong vòng xoáy sinh tử bất tận, cùng đối mặt với nhiều sóng gió qua nhiều thời kỳ. Trong suốt các trang lịch sử, môi trường luôn phải chịu tàn phá nặng nề bởi bàn tay con người, tuy nhiên con người cũng chịu đòn phản tác động tương tự bởi điều họ gây ra. Mối quan hệ phức tạp, nhiều khía cạnh đó đã ảnh hưởng lớn đến tư duy cốt lõi của Teamlab khi thực hiện dự án này.

Cảnh sớm mai và về đêm của hồ nước đẹp tựa tranh họa bởi nghệ nhân Jackson Pollock.

Ý tưởng của Teamlab là khắc họa nghệ thuật thiên nhiên. Quá trình lắp đặt công nghệ cũng tránh tổn hại nơi đây. Công nghệ cao mang lại cho du khách những trải nghiệm mới lạ, đào sâu cảm xúc bên trong, và giải thuyết về vấn đề hiện hữu giữa thiên nhiên và con người. Tại vùng núi Mifuneyama Rakuen, Teamlab đã mang lại một sự hòa điệu giữa thiên nhiên, nghệ thuật, núi rừng và những tảng đá có từ rất lâu đời.

Âm thanh và ánh sáng bao phủ cảnh sắc thôi miên lòng người.

Công viên “biến hình” thành bảo tàng lộ thiên oai hùng nhờ vào 14 ứng dụng công nghệ cao được cài đặt bên trong. Mỗi một trải nghiệm kỹ thuật số là một lần du khách được ngỡ ngàng, tạo nên cái nhìn thiện cận hơn về dáng hình, đặc tính, cũng như các góc cạnh chính của khung cảnh. Bắt đầu từ 20:00 mỗi tối, du khách có thể dạo quanh lối mòn dường như vô tận để thưởng ngoạn những sản phẩm sáng tạo của Teamlab, tham gia vào chuyến thám hiểm nghệ thuật trong đêm đầy ma thuật. Rất nhiều người đến xem triển lãm với mồm chữ O mắt chữ A, bị đứng hình bởi cảnh sắc xung quanh.

p10 teamlab g 20170827
Hòn đá thiêng, nơi dòng thác kỹ thuật số đổ xuống.

Cái tên “Khu rừng của thượng đế” nhằm thể hiện lòng thành kính đến di tích lịch sử tâm linh. Buổi triễn lãm được thực hiện nhằm quảng bá cho dòng sản phâm từ thiên nhiên của Shisheido. Thú vị hơn là cái tên Shiseido được lấy cảm hứng từ văn học Trung Hoa. Ý nghĩa của tên gọi này là “Trân trọng những tinh hoa từ đất trời bao la, nguồn dinh dưỡng cho cuộc sống mới và khai sinh những giá trị mới.” Trong suốt 145 năm lịch sử, công ty đã và đang cố gắng với mục tiêu “thổi đến làn gió của cái đẹp nghệ thuật và văn hóa.”


Chuyến hành trình bắt đầu trên một con thuyền nhỏ nằm bên bờ hồ Mifuneyama Rakuen. Một dòng chảy xanh mát lạnh tỏa ra từ con thuyền, chầm chậm uốn khúc băng qua bề mặt tĩnh lặng và êm đềm của dòng nước. Kết hợp với từng cặp cá Koi “ảo” làm say đắm lòng người, uốn lượn bên cạnh sự chuyển động đều đều của con thuyền. Mỗi con cá Koi chủ động phản ứng với những chuyển động xung quanh mà không hề được lặp trình sẵn.

Sự khuấy động của đàn cá hình thành nên những vệt vạn sắc rực rỡ, để lại những đường ánh sáng lượn sóng trên đường bơi của chúng. Tựa như bức tranh được họa bởi Jackson Pollock, những đường nét bơi lội đầy sắc màu sáng chói dần hiện lên mặt hồ. Hơn 13 phút thôi miên, ánh sáng và âm thanh bao trùm nơi đây cho đến khi toàn bộ hồ nước trở về trạng thái bão hòa

Sự kết hợp ma mị của cá Koi “ảo” uốn lượn dưới thuyền thực sự đã chuyển hóa thành những nét cọ căng tràn sức sống.

Những bậc thang hẹp đưa chúng ta đến “phép màu” kỹ thuật số tiếp theo. “Phép màu” được thực hiện tại một tảng đá xưa khổng lồ, tượng trưng cho vị thần canh giữ Inari Daimyojin. Mãnh lực của thác nước “công nghệ cao” đổ xuống đỉnh hòn đá. Dòng thác ảo diệu ấy đổ xuống và ngấm vào lòng đất. Các tính toán chuẩn xác của dự án dựa trên những chuyển động thực tế của dòng nước, tạo nên biến đổi khi khách tham quan chạm vào mặt đá. Người xem cảm nhận sự tĩnh mịch bao trùm dày đặc, vây quanh bởi sự hòa trộn giữa tâm linh, thiên nhiên, nghệ thuật và lịch sử.

Hòn đá thiêng, nơi dòng thác kỹ thuật số đổ xuống. 

Với cách sắp đặt này, người xem cảm giác khung cảnh thiên nhiên như đang “hô hấp” bởi luồng sáng cứ tỏa rồi lại phai dần vào bóng tối sâu thẳm của khu vườn. Vầng sáng huyền ảo phát ra từ những nhánh cây, lan toả tạo thành lối chỉ dẫn du khách băng qua khu rừng.

“Hồi ức đời sống tiếp nối”: Ánh sáng chiếu rọi con đường lần theo những cây có nhánh phát sáng.

Đi sâu vào trong công viên, bạn sẽ được diện kiến “hòn đá sinh mệnh khai nở”. Đó là một hòn đá ngầm to lớn phủ đầy rêu. Dưới bàn tay kỹ thuật số, những bông hoa đỏ, tím, hồng trồi lên, hé nụ, bung nở, héo mòn, phân tán và rồi biến mất hoàn toàn trên bề mặt đá tảng. Những loài thực vật  “ảo” được khắc họa từ những loài hoa thông thường bung nở quanh năm tại đây. Chúng thay đổi liên tục do vòng đời vốn sinh sôi, nảy nở và lụi tàn mà không hề có hồi kết. Nhiều hòn đá phải trải qua một quãng thời gian vô hạn để thành hình. Nay chúng trở thành một biểu tượng nên thơ từ chính cuộc sống của chúng.

Hòn đá sinh mệnh khai nở

Những hòn đá hình thành từ tự nhiên trong công viên trở thành nhân tố nền quan trọng dọc khu triển lãm. Khi bước sâu vào trong những bụi cây rậm rạp, một hòn đá tảng to bị che khuất đã phải khuất phục trước thảm thực vật tự nhiên hoang dã tại Mifuneyama Rakuen. Rễ cây phong chẻ đôi hòn đá thành hai nửa. 

“Thư pháp không gian” là một thuật ngữ chỉ cách viết trong không gian ba chiều được Teamlab áp dụng lên bề mặt ghồ ghề của hòn đá. Năng lượng, sự linh động và biểu tượng đầy thâm thúy của “Nhất Hoạ Pháp” phù hợp với dự án này thông qua việc kỹ thuật số những “nét bút” ba chiều trên bề mặt tảng đá “rẽ đôi”. (Phương pháp “Nhất Họa Pháp” nghĩa là thực hành vẽ một vòng tròn chỉ với một nét, thả hồn để tâm trí sáng tạo).

“Hòn đá “rẽ đôi” và Nhất Họa Pháp” : Trong khu vừng của Thượng Đế, nghệ thuật và thiên nhiên hoàn toàn được đan xen với nhau qua chuyến thám hiểm xuyên rừng thú vị và đầy ma mị. Nơi đây không hề tồn tại khoảng cách giữa ảo và thực.

Bước vào các hang động với bề dày lịch sử tâm linh và quyến rũ, bạn lại được chiêm ngưỡng thêm một tác phẩm thư pháp kỹ thuật số khác. Cách đây 1300 năm, có một tu sĩ vào trong hang động của Mifuneyama Rakuen và khắc lên đây 500 người A La Hán (Người đạt tới Niết Bàn), và 3 vị Đức Phật. Từ mối dây liên kết chặt chẽ này, nhiều người dân địa phương đã luôn coi nguồn nước ở đây như dược liệu chữa bệnh. Bên ngoài hang động, Teamlab đã mô phỏng lại những nét bút thư pháp của người Nhật trong không gian ba chiều. Bên trong động, ánh sáng được đặt trên ba vị Đức Phật cổ xưa nhằm biểu lộ sự hiện thân của các ngài về đêm.

Ba Đức Phật được khắc bên trong hang động cùng 500 người A La Hán.
Bên ngoài hang động, Teamlab đã kiến thiết lại lối viết của người Nhật trong không gian ba chiều

Khi bạn bước xuống những bậc cầu thang đá, vào sâu trong khu vườn, bạn sẽ tạm nghỉ chân tại một không gian trong nhà đầy kinh ngạc. Đây vốn là một nhà tắm cổ xưa, không gian được tái sử dụng cho việc hội họp và thưởng ngoạn. Trên tầng thượng, du khách ngồi vào bàn tô màu những bức tranh của nhiều loại động, thực vật khác khi vào cổng. Sau khi tô màu, bạn sẽ đến máy quét hình ảnh để đưa vào hệ thống cài đặt. 

teamlab mifuneyama where the gods live shiseido saga japan designboom 02
Du khách tô màu bức tranh vẽ động, thưc vật ngay tại lối vào, sau đó quét tự động và đưa hình ảnh ấy vào hệ thống cài đặt
Con chim vừa được tô vẽ và quét tự động giờ đây đã sải cánh khắp căn phòng và tương tác với những loài vật khác

Tại sảnh, những động, thực vật phát quang của hệ sinh thái “ảo” sinh động vây quanh chân du khách. Mỗi loài vật đều được tô màu bởi một du khách nào đó. Sinh cảnh “ảo” này tuân theo quy luật tự nhiên trong hệ sinh thái rừng: Cá lớn nuốt cá bé, hoa nở để rồi tàn, và toàn bộ môi trường sống nằm trong chuỗi biến đổi liên hồi.

Thiên nhiên được họa cảnh trong một nhà tắm đổ nát.

Ra khỏi căn phòng, bạn sẽ thấy thung lũng hoa đỗ quyên bao la tại Mifuneyama Rakuen rực sáng bởi những gợn sóng ánh sáng nhấp nhô đầy mê hoặc trải rộng khắp mảng cỏ xanh. Cùng với ngọn núi Mifuneyama hùng vĩ phía sau, hoa cỏ cứ chầm chậm “hít” lấy nguồn ánh sáng trắng, không hay biết những vị khách tản bộ quanh mình. Điều này tạo nên cảm giác trầm lặng và yên tĩnh.

Thung lũng hoa đỗ quyên bao la tại Mifuneyama Rakuen phát quang bởi những gợn sóng sáng nhấp nhô đầy mê hoặc trải rộng khắp mảng cỏ xanh.

Khoảng không gian vô hạn xung quanh cây hoa anh đào và cây phong cùng phát sáng trong bóng tối, những loài cây này tạo nên một bảng màu rực rỡ. Sự chuyển động của con người ảnh hưởng đến tông màu ánh sáng. Khi một cây đổi màu, hệ thực vật kế bên nắm bắt mảng màu ấy và truyền đi khắp khu rừng. Toàn bộ khu rừng trở thành một cầu vồng khả biến, nhắc nhở con người nhận thức sự tồn tại song hành của những sinh vật sống khác trong cùng một khoảng không.

p10 teamlab e 20170827
Khu rừng cộng hưởng màu sắc.

Cuối cùng, nhằm đưa dòng mỹ phẩm mới của Shiseido đến gần với du khách, Teamlab đã thiết kế “phòng trà WASO”. Tại đây, những bông hoa sẽ bung nở trong tách trà. Khi nước được rót vào, hoa xuất hiện từ trong bình trà, rồi cứ thế nở ra. Ứng dụng này đáp lại phản ứng từ du khách trong chính không gian thực. Mỗi khoảnh khắc sẽ không bao giờ lặp lại hai lần.

Trải nghiệm này làm nổi bật nhãn hiệu chăm sóc da WASO mới của Shiseido và ý nghĩa phía sau dòng mỹ phẩm: mọi vẻ đẹp đều đến từ tự nhiên. Nguyên lý này lấy cảm hứng từ triết lý Washoku (Văn hóa ẩm thực truyền thống của Nhật Bản), và sản phẩm được chiết xuất từ các nguyên liệu thuần khiết tựa thiên nhiên giúp nuôi dưỡng vẻ đẹp tự nhiên.

Những cánh hoa sẽ rơi xuống khi tách trà bị dịch chuyển và hoa nhú chồi non khi chêm thêm trà.

Trải nghiệm khu rừng của Thượng Đế sẽ rất khó quên với những ai đã từng một lần ghé đến đây. Buổi triển lãm đã diễn ra từ ngày 14/7 - 9/10/2017. Giờ thì hãy cùng xem một số hình ảnh đặc sắc nhất của buổi triễn lãm độc đáo này nhé.

Nguồn: designboom
Người dịch: Jane

Hình trong bài (11)
Jane JaneWriter