Bajau Laut: người du mục cuối cùng sống trên biển.

Những người du mục này đã gắn bó cuộc đời của họ với biển cả, nhưng có thể họ là thế hệ cuối cùng làm như thế.

hpa8 last of the sea nomads 4

Những người du mục này đã gắn bó cuộc đời của họ với biển cả, nhưng có thể họ là thế hệ cuối cùng làm như thế.

James Morgan, một người Anh đang theo học nhiếp ảnh ở London đã đọc một bài báo về nhóm người du mục Đông Nam Á trên biển - Bajau Laut sống sót qua trận sóng thần ở Ấn Độ Dương năm 2004 mà không có bất kì thương vong nào xảy ra. Morgan chia sẻ rằng: “Họ phải rất hiểu về đại dương thì mới có thể bảo vệ chính bản thân họ trước sóng thần.”

Đoạn video ghi lại một người đàn ông Bajau Laut lặn xuống bắt cá.

Với tư cách là một nhà nhân chủng học đã qua đào tạo, Morgan quyết định viết tài liệu về Bajau Laut, những người đang dần mất đi nền văn hoá của mình trong những năm gần đây bởi chính phủ buộc họ phải lên bờ, cùng với thực tế khó khăn của việc đánh bắt cá để sống ở vùng biển bị khai thác quá mức.

Morgan tìm thấy một người du mục đang đấu tranh để duy trì cuộc sống bằng cách tiếp tục đánh cá trên mặt nước. Cuối cùng thì họ lại làm tổn thương môi trường sống của mình - nơi họ gọi là nhà. Trong năm 2014, Morgan đã chia sẻ một số bức ảnh về những người Bajau Laut.

5372265a6da8117b572a127d 750 500
Bajau là những người Malaysia du mục đã sống ở biển trong nhiều thế kỷ. Họ sống chủ yếu ở vùng biển của Malaysia, Indonesia và Philipines. 

5372265a6da811fb5a2a127d 750 499
Theo truyền thống, người Bajau sống trên những con thuyền “lepa-lepa” thủ công, chứa đầy những thứ họ cần: dụng cụ nấu ăn, đèn dầu, thức ăn, nước, rau cỏ. Họ chỉ cập bến để buôn bán hoặc sửa thuyền.

5372265b6da81155562a127f 750 500
Người Bajau sống bằng cách đánh cá. Họ là những thợ lặn tự do có tay nghề cao, có khả năng lặn đến độ sâu 30,48m để săn lùng cá mú, ngọc trai, và dưa chuột biển. 

5372265a6da81142562a127d 750 499
Lặn là công việc hằng ngày của họ. Vì lặn nhiều nên màng nhĩ của họ bị rách ngay từ nhỏ.

5372265becad043a36120ff1 750 500 1
Người Bajau luôn phải đối mặt với những mối nguy hiểm liên tục, ngăn cản họ sống được đến tuổi già như người phụ nữ này. Nhiều người bị tàn tật, hoặc chết vì giảm áp. Bệnh giảm áp này xảy ra khi họ lặn và vươn lên bề mặt trước khi cơ thể họ chịu được áp suất thấp.

5372265aeab8eae4128af172 750 499
Cuộc sống trên biển ngày càng khó khăn hơn vào những năm gần đây, khi mà người Bajau đã đánh bắt quá mức.

5372265a69beddf359b5a612 750 499
Người Bajau kiếm sống bằng cách bán cá mú và cá bơn Napoleon cho các công ty đánh cá Hồng Kong. 

5372265a69bedd535ab5a617 750 499
Kỹ thuật đánh bắt cá huỷ diệt của Bajau bắt đầu khi những người binh lính trong Thế chiến II chỉ họ đánh cá bằng thuốc nổ. Kể từ đó, Bajau đã phá hoại môi trường sống của họ. 

5372265b69bedd4463b5a610 750 499
Bajau cũng đánh bắt cá bằng kali cyanide, một chất hoá học giết chết bất kì đối tượng nào. Hoá chất khiến cho cá bị choáng, cho phép họ bán được cá sống. Nhưng việc này đồng thời gây hại cho các rạn san hô.

5372265aeab8eac30a8af173 750 500
Các công ty đánh bắt cá Hồng Kong đã giới thiệu cyanide cho người Bajau. Theo Morgan, đây là một cái bẫy: “Họ cung cấp cyanide cho người Bajau, và Bajau phải trả lại phí bằng cá, nhưng họ thì không bao giờ câu đủ cá để trả hết. Một cái vòng lẩn quẩn.” 


5372265beab8eae3128af170 750 499
Sau khi các công ty Hong Kong nhận được cá, họ sẽ tiêm steroids vào cá để giữ chúng sống. Cá sống là một mặt hàng giá trị cho các nhà hàng ở Châu Á.

5372265b6bb3f76c5abab4f7 750 499
Bajau đang mất dần đi nền văn hoá của chính họ. Các chương trình chính phủ gây nhiều tranh cãi khi buộc Bajau phải sống trên đất liền. Điều này khiến Bajau trở nên bất đồng với nhiều chính phủ vì họ liên tục băng qua các biên giới quốc tế bằng tàu của mình.

5372265a69bedd675ab5a60f 750 499
Morgan nói rằng khi thế hệ Bajau chết đi, sẽ không có ai sống trên biển cả. Trong những năm trở lại đây, thanh niên Bajau rời khỏi thuyền để tìm kiếm các công việc ở thành phố ngay sau khi họ vừa đủ tuổi.

5a731cda85cdd447008b45f8 750 563 1
Một niềm hi vọng loé lên cho việc cải thiện cuôc sống người Bajau khi Quỹ Toàn cầu và Bảo tồn Thiên Nhiên và Thiên Nhiên Quốc tế đã giảng dạy những hoạt động bền vững cho người dân Bajau trong những năm gần đây.

5372265b6bb3f7e156bab4f9 750 494
Về phần mình, Morgan đã cố gắng tuyên truyền mặt trái của việc buôn bán cá sống đến người tiêu dùng bằng cách đăng tải câu chuyện của người Bajau. Sau khi chia sẻ câu chuyện của mình trên South China Morning Post, vì Hongkong chính là điểm đến cuối cùng của cá Bajau, ông đã nhận được hàng trăm email phản hồi.

Nguồn: Business Insider
Ảnh: James Morgan
Người dịch: Ngọc Quỳnh