Jan Tschichold là một trong những nhà thiết kế chữ nổi bật và có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 20. Ông là một bậc thầy trong lĩnh vực này, một người thầy, đã viết một số sách, thiết kế kiểu chữ, và trong đời mình ông làm việc như là một nhà thiết kế và một nhà văn.

 

 

Tầm ảnh hưởng của ông về ngành công nghiệp in ấn và thiết kế tại châu Âu và Mỹ là không cần phải bàn cãi và kiểu chữ Sabon nổi tiếng của ông vẫn luôn nằm trong top bán chạy nhất.

 

Trong dịp sinh nhật thứ 100 của ông, Linotype cùng các bạn nhìn lại cuộc đời và công việc của Jan Tschichold.

 

 

 

Thời thờ ấu: Con của một người viết kịch

Jan Tschichold được sinh ra tại Leipzig vào ngày 2/4/1902, là con trai cả của nhà văn Franz Tschichold và bà Maria. Cha của ông sớm truyền thụ cho ông những điều cơ bản về kiểu chữ.

 

Ông thường giúp cha mình và học viết kịch bản mà không bao giờ nghĩ đến việc này sẽ là công việc trong tương lai của mình. Ông muốn trở thành một họa sĩ mỹ thuật nhưng cha mẹ ông nghĩ nghề này không ổn định và không tin rằng ông có thể kiếm sống nhờ nó.

 

Cuối cùng ông quyết định trở thành giáo viên vẽ. Khi đã hoàn tất việc học của mình, cậu bé 14 tuổi Tschichold bắt đầu giảng dạy tại Grimma, gần Leipzig. 

 

Hội chợ thế giới về Sách và Đồ Họa năm 1914 là một kinh nghiệm quan trọng cho một người trẻ tuổi như ông. Những lúc rảnh rỗi, ông nghiên cứu sách của Edward Johnston (Calligraphy, chữ viết tay và ứng dụng chữ viết) và Rudolf von Larisch (học tại Ornamental Writing), và ông đã tạo ra một số tác phẩm chữ cách điệu (Calligraphy) của riêng mình.

 

Calligraphy (nguồn gốc Hy lạp Greek κάλλος kallos "vẻ đẹp" + γραφή graphẽ "chữ") là một hình thức visual art. Nó hay được gọi là fancy lettering – niềm yêu thích với chữ.

Trong định nghĩa Calligraphy hiện đại nó là "nghệ thuật tạo hình bởi chữ một cách diễn cảm, hài hoà và khéo léo" (Mediavilla 1996: 18)

 

Ông bắt đầu quan tâm đến các kiểu chữ cũ và một trong những bản viết tay của ông trong thời gian này là chữ viết hoa và kiểu chữ nghiêng, dựa trên kiểu chữ nghiêng của Granjon.

 

Ông vay mượn một nửa từ kiểu chữ cũ, từ thế kỷ 17. Đối với tuổi 16 của ông khi đó, điều này khá là kỳ công.

 

Ông dừng nghiên cứu giảng dạy sau ba năm khi ông nhận ra rằng ông muốn trở thành một nhà thiết kế kiểu chữ và theo học đại học chuyên ngành đồ họa nghệ thuật tại Leipzig.

 

Một sinh viên xuất sắc

 

Jan năm 1920

 

Mặc dù trẻ tuổi nhưng Tschichold đã được nhận vào lớp In Ấn của giáo sư Hermann Delitsch ở Leipzig vào mùa xuân năm 1919. Anh cũng đã học về chạm khắc, khắc trên đồng, khắc gỗ, chạm gỗ, và đóng sách.

 

Anh đã là sinh viên mà giáo sư Delitsch yêu quý. Giáo sư thường nói rằng ông chẳng có gì có thể dạy, vì Tschichold đều biết trước hết rồi, và cho sinh viên này tự do nghiên cứu.

 

Vào năm 1921, khi Tschichold chỉ mới 19 tuổi, giám đốc học viện Tiemann đã nhờ Tschichold dạy một lớp buổi tối về script writing (chữ viết). Tschichold đã trở thành sinh viên xuất sắc của học viện Tiemann và anh đã có một xưởng điêu khắc nhỏ ở học viện này.

 

Phần lớn trong thời gian này, ông thực hiện công việc của Rudolf Koch từ Offenbach. Jan Tschichold đã rất ấn tượng bởi kiểu chữ Maximilian Grotesk của Koch và viếng thăm nghệ sĩ một vài lần.

 

Tshichold dựa trên chữ viết tay của Koch làm mẫu cho rất nhiều thiết kế của ông trong khoảng thời gian này. Ông dành nhiều thời gian vô tận trong các thư viện và trung tâm thương mại về sách tại Leipzig.

 

Ở đó, ông đã tiếp xúc với chữ viết của Simon-Pierre Fournier và nhiều sách cũ chuyên về chữ viết. Ông bắt đầu thu thập những tài liệu như thế.

 

Ông thường xuyên nhận được hoa hồng thiết kế để quảng cáo cho các hội chợ triển lãm Leipzig và giữa năm 1921 và năm 1925 ông đã viết một số quảng cáo như vậy ở dạng calligraphy.

 

 

 

 

Tại thời điểm này hầu hết những kiểu chữ in đậm hoặc mạnh mẽ đều được đưa vào sử dụng, chữ viết theo kiểu regular hầu như không sử dụng.

 

Kiểu chữ được pha trộn hỗn hợp mà không cần suy nghĩ và chất lượng typographic tốt hiếm khi được tìm thấy. Các nghệ sĩ về sách có ít kiến thức về kiểu chữ, thậm chí áp dụng ngay những kiểu chữ kém chất lượng của họ.

 

Ngay cả khi Emil Rudolf Weiss vẫn sửa phác thảo của mình bằng mm và các thuật ngữ được dùng cho khỏang cách dòng nhiều hơn hoặc ít hơn như "thấp hơn 1 chút" hoặc "cao hơn một chút".

 

Jan Tschichold kiểm tra các thiếu sót và điều này có lẽ là sự khởi đầu nghề nghiệp cả đời của ông với các chủ đề như việc bố trí kiểu chữ, những câu hỏi về việc xây dựng một tựa sách, v.v.

 

 

 

Cấu trúc của trang sách

 

Chỉ khi Bodoni bắt đầu trở nên phổ biến thì niềm say mê của Tschichold cho các thiết lập và hình thức của kiểu chữ cũng ngày một lớn theo.

 

Năm 1923 ông bắt đầu trờ thành chuyên gia về thiết kế kiểu chữ (một nghề chưa từng được biết đến) và làm việc như vậy cho Fischer & Wittig, một nhà in sách lớn ở Leipzig.

 

Một quảng cáo từ thời gian này là một tài liệu đáng chú ý vì nó cho thấy bằng chứng về nghiên cứu của Tschichold về chữ viết của Ludovico Arrighi và Tagliente.

 

Ảnh hưởng bởi Bauhaus

Bắt đầu từ năm 1924, Tschichold đã bị ảnh hưởng nhiều bởi phong cách của Bauhaus và "thiết kế cơ bản và chức năng".

 

Chuyến thăm của ông đến các cuộc triển lãm Bauhaus đầu tiên tại Weimar  đã khiến cho ông bị sốc và bị cuốn hút, ông bị hấp dẫn bởi sự chuyển động mới và nó ảnh hưởng đến Typography.

 

Tschichold rất ấn tượng bởi công việc của các nghệ sĩ Nga, ông tự gọi mình là Iwan Tschichold. Poster của ông cho nhà xuất bản Philobiblon Warsaw cho thấy một cách nhìn mới về Tschichold, một trong những người chú trọng vào sắp xếp nhiều hơn là nghệ thuật. Các kiểu chữ Sans Serifs không có liên quan tới chữ viết tay.

 

 

 

 

Tschichold càng trở nên bị kích thích bởi những mẫu chữ của thời đại đó. Ông bị ảnh hưởng mạnh từ các họa sĩ hiện đại như László Moholy-Nagy và El Lissitzky, có tác phẩm được sử dụng phương pháp tương phản hình thức để hiển thị sự cân bằng và xung đột.

 

Tschichold tin rằng việc xử lí kiểu chữ nằm trong nguyên tắc Tự Do, việc áp đặt đối xứng, và cách sử dụng riêng biệt kiểu chữ Sans Serif.

 

Công bố đầu tiên và hết sức bất ngờ là "Elementary Typography", xuất hiện trong một phiên bản đặc biệt tháng 10/1925 trên các tạp chí "Typographic News".

 

Đây là một loại bản in rõ ràng và gây ra một phản ứng trong giới thiết kế. Nó lấy cảm hứng từ các cuộc thảo luận và những người đánh máy bắt đầu biết đến cái tên Tschichold.

 

Luận án của ông được ủng hộ nhiệt liệt bởi một số người đồng thời cũng bị phản đối bởi những người khác. Các phản ứng tích cực chỉ xuất hiện vài năm sau đó khi các kiểu chữ màu mè, lỗi thời biến mất và kiểu sắp chữ ở giữa (center) bắt đầu bị lãng quên.

 

(phần 2)

Comments

comments