Tất cả chúng ta, ngay tại thời điểm này đều nhắc tới Helvetica như giải pháp cho mọi thiết kế, và tất cả đều muốn quên Arial.

Vậy giữa Arial và Helvetica có gì khác biệt?

Các kiểu chữ cũng như mỗi người trong chúng ta có mỗi tính cách khác nhau. Cũng không nghiêm trọng nếu bạn nghĩ rằng một phông chữ vô tính, hoặc vài phông chữ như những cặp anh em song sinh.

Tuy nhiên, khi nhìn vào các chi tiết chúng ta có thể thấy các sự khác biệt tinh tế, điều cần chúng ta nghiên cứu về kiểu chữ hơn đơn thuần là chỉ đọc chữ. Một cái kính lúp chẳng hạn có thể giúp bạn xem xét kỹ hơn.

Chúng ta sẽ xem xét hai kiểu chữ thường được cho là dễ nhầm lẫn là Helvetica và Arial. Đầu tiên chúng ta thử tìm hiểu từng kiểu chữ này.

Helvetica

Thiết kế năm 1957 bởi Max Miedinger, thiết kế của Helvetica dựa trên Akziendz Grotesk (1896), và được phân loại như Grostesque hay là loại Chuyển tiếp không chân (Transition San serif). Ban đầu được gọi là Neue Haas Grostesque, năm 1960 được sửa thành tên Helvetica.

Arial

Thiết kế năm 1982 bởi Robin Nicholas và Patricia Saunders cho xưởng Monotype (microsoft), nó thuộc phân lại Neo Grostesque, và có cái tên ban đầu là Sonoran San Serif. Nó được thiết kế cho các máy in laser chữ bitmap của IBM.

Arial lần đầu tiên được xuất hiện bởi Windows 3.1 (1992) và là một phông chữ cốt lõi của Windows cho đến bản Vista thì được thay thế bởi Calibri.

Tôi đã đọc ở vài nơi nó rằng Arial gần giống với Univers hơn là Helvetica. Tôi không nghĩ vậy. Trong bài How to spot Arial (làm thế nào để nhận ra Arial), nhà thiết kế chữ Mark Simonson nhìn vào các điểm tương đồng giữa Arial và Grostesque 215 (một trong những tổ tiên thực sự của Arial);

Bạn sẽ không thấy giống lắm nếu xem xét các chi tiết các góc (ví dụ chữ t) và một điều nổi bật là sự biến đổi về chiều rộng của các nét tại phông Grostesque 215.

Arial và Helvetica cùng có một chiều rộng và nhiều điểm chung. Bạn có thể so sách bằng cách đơn giản là gõ 2 phông chữ và so sánh. Bạn nhấpvào đây để xem sự so sánh cụ thể giữa hai kiểu chữ này.

Một số glyphs gần như giống hệt nhau, và có thể khiến những chuyên gia nhầm lẫn. Tuy vậy cũng có vài đặc điểm hoàn toàn khác như “G”, “Q”, “R” và “1”.

Trong thực tế, nếu bạn muốn phân biệt nhanh chóng thì tốt nhất nhìn vào các chữ “J”, “Q” và “g”.

Nhưng sẽ sai nếu chỉ trích Arial và bản sao “trơ trẽn” của Helvetica. Nếu Arial là bản sao “trơ trẽn” của Helvetica, thì Helvetica có thể là bản sao “lộ liễu” của Akzidenz Grotesk hoặc cả hai đều cùng sao chép của Grostesque ra đời sớm hơn.

Tôi thấy, việc sao chép một phần hay toàn bộ là một cuộc tranh luận vô nghĩa. Chữ có lịch sử của nó, và mỗi kiểu chữ đều mang trên mình dáng dấp một người đi trước, giống như bạn không thể thắc mắc tại sao, con có nét giống mẹ, cháu có nét nào đó giống ông bà, tổ tiên.

Ý kiến riêng

Trên đây là bài viết đăng trên trang ilovetypography. Các ý kiến bình luận đều không thích sự hiện diện của Arial dù về tổng thể, nó không có sự khác biệt lớn.

Ngoài các lý do về sự hạn chế của kiểu phông Arial (chỉ có 4 kiểu), tôi – Bachi còn có một lý do chính đáng để không thích Arial.

Lý do vì, Arial đang thiết kế các chữ ư và ơ hay Ư và Ơ cho tiếng Việt sai về đặc điểm của một kiểu chữ san serif.

Chúng ta đều biết, serif – hay còn gọi là chân của chữ, là một nét mọc ra từ thân. Còn San serif thì không có nét này. Như vậy nếu coi chữ Ư, ư và Ơ, ơ là các chữ mới, được tạo do đặc điểm của tiếng Việt, và tất nhiên các chữ này cũng tuân thủ các quy luật về chữ không chân và có chân.

Chúng ta thấy các nét ngoặc lên của các chữ ư, ơ, có điểm tương đồng với dấu phẩy, hoặc các dấu ngoặc, hay đuôi của chữ c (hay s).

Như vậy nét ngoặc lên của phông arial với các chữ ư, ơ là sai. Đặc biệt khi đối chiếu với một số phông đã hỗ trợ tiếng Việt như Myriad Pro, hay Helvetica World. Hay các chữ trước đó hỗ trợ tiếng Việt như Tahoma hay Verdana, những chữ đều thuộc kiểu san serif.

Người thiết kế phông cho Arial có sai sót, và các nhà thiết ở Việt Nam cũng vậy. Rất nhiều kiểu chữ được Việt hóa vô tội vạ mà không cần quan tâm tới những điểm đặc trưng của từng kiểu Chữ.

Thế còn bạn nghĩ sao?

Bachi

Comments

comments

Tags:

  • Batsana

    Học! học nữa học mãi :)

  • Show Comments

  • PhụcChế ẢnhCũ

    HAY! Đúng là chuyên gia về font chữ

  • Khanh Duy

    Lúc còn lọ mọ làm chữ thì Arial và Myriad Pro lun là 2 lựa chọn cho mình, còn Hel thì mình khá ít dùng bởi … cá nhân thấy nó k đẹp bằng Myriad Pro !! :D

  • Tra

    Font Arial trong Windows được thiết kế cho mục đích chính là hiển thị rõ nét trên màn hình máy tính ở ngay cả ở font size rất nhỏ chứ không phải để in ấn in nên khi in ra sẽ không đẹp.

    Dấu móc trên chữ ơ của font Arial đâu phải bị sai, bạn đánh thử dầu phẩy (,) bằng font Arial rồi so sánh với dấu móc trên chữ ơ sẽ thấy chúng tương đồng nhau.

  • Long

    Bản thân tôi là người chuyên sử dụng 2 font chữ này. Xét cho cùng mỗi font đều có khả năng và đặc trưng

    Đối với các thiết kế sử dụng các câu chữ đối tượng không sử dụng các tiết tố tiếng việt thì Helve là sự lựa chọn đúng đắn vì helve có rất nhiều loại 35,75,65,bold, light, extra…. và tôi đặc biệt thích light vì nhìn rất hay và có một chút gì đó quái đản

    Còn đối với những tiết tố có sử dụng tiếng việt thì arial lại đạt được mức độ nào đó tốt hơn. Vì đơn giản arial mang dáng dấp global. Nó tạo sự thân thuộc cho người xem. Đúng như tác giả nói là tới windows XP là đời cuối cùng mà MS sử dụng arial làm chuẩn mực cho các thiết kế font chữ của mình. Và hiện nay dù đã tới win8 nhưng tôi vẫn đọc được ở đâu đó là 80% dân số vẫn sử dụng XP (ngay cả công ty tôi làm việc cũng vậy).

    Để loại bỏ arial cũng không phải là một ý hay, Quan trọng là bạn sử dụng font chữ nào cho đúng với tình huống

    Thanks ^^!

  • van_thanhs

    Mình không thích dùng Arial phông tiếng Việt, vì dấu của Arial rất nhỏ so với phông chữ, nhất là các chữ viết hoa.

    Tuy nhiên nếu so sánh “helve hơn hay arial hơn” thì phải tuỳ thuộc vào từng trường hợp thiết kế. Mỗi phông chữ đều có đặc sắc riêng.

    Arial thì tròn hơn còn Helve hẹp hơn, nên nếu đọc văn bản với nhiều chữ, thì đọc arial vẫn đỡ mỏi mắt hơn.

    @idesign: sao không cho comment bằng nick FB nhỉ? Lần nào cũng phải khai báo tên mệt quá

    • Anhlee

      Like liền :D

  • Aryn

    Có một ý kiến nho nhỏ là: Sai chính tả kìa bạn! Hic hic T_T

    [Rất nhiều kiểu chữ được Việt hóa vô tội vạ mà không cần quan tâm tới những điểm “đặc chưng” của từng kiểu Chữ]

    • surmulottin

      hehe, chính xác ^^

    • iDesign
      iDesign

      T.T cám ơn nhiều. Đã sửa :(

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

You May Also Like

Week 31: Những biểu đồ loè loẹt không tệ như bạn nghĩ

Tuần này vị khách đặc biệt của chúng ta là Brian Suda, một chuyên ...

5 cách để tạo một ứng dụng tốt hơn trên iPad

Chúng ta mới trải qua khoảng 2 năm có sự xuất hiện của iPad. ...

Điều quan trọng mà trường thiết kế không dạy chúng ta

… và những gì bạn không thể học tại các trang blog, hay tạp ...

Tặng miễn phí bộ Ubuntu - unicode tiếng Việt (đã có link)

Nhân dịp 30/04, iDesign tặng bạn miễn phí bộ phông Ubuntu gồm 6 kiểu ...

Gustav Klimt

Gustav Klimt sinh ngày 14-07-1826, là con thứ 2 trong một gia đình thợ ...