Triển lãm ”Văn tế thập loại chúng sinh”- Đàn cầu siêu cho nỗi u buồn của người nghệ sĩ

Review triển lãm “Văn tế thập loại chúng sinh” của Phạm Trần Việt Nam.

image 25

Ngay giữa quận 2, Sài Gòn, một “bài văn tế” đang cất lên vừa day dứt, lại vừa lặng thinh. Triển lãm “Văn tế thập loại chúng sinh” của Phạm Trần Việt Nam không giống bất kỳ thứ gì chúng ta từng được xem trước đó.

Hồi xưa đi học, chắc ai cũng từng phải đọc trích đoạn “Văn tế thập loại chúng sinh”(*) của Nguyễn Du. Bài văn tế được viết sau một mùa dịch khủng khiếp làm hằng triệu người chết, âm khí nặng nề khắp cả nước. Ở các chùa, người ta lập đàn giải thoát, cầu siêu cho hàng triệu linh hồn này.

Phạm Trần Việt Nam là con trai út của nhà điêu khắc nổi tiếng Phạm Văn Hạng, người đứng sau tác phẩm Cầu Rồng bắc ngang sông Hàn ở Đà Nẵng.

Nhạy cảm với những nỗi u sầu, đau khổ của con người, từ năm 2011 đến 2014, Phạm Trần Việt Nam sáng tác loạt tranh sơn dầu trên toan (oil on canvas) vẽ các oan hồn dưới mọi hình thế: ma quỷ, gián bọ, xác chết, và các sinh vật của sự đau khổ. Anh cũng bị bệnh trầm cảm trong thời gian này.

Khi có người hỏi mua các tác phẩm, anh nhất quyết không bán. Sau này, trong những lúc lên cơn loạn trí, anh còn lấy kéo cắt nát hết “như không muốn để người khác biết những u buồn của bản thân.”

Triển lãm “Văn tế thập loại chúng sinh” là một sự giải cứu của anh đối với bản thân và những “oan hồn” trong tác phẩm của mình. Từ năm 2014 đến 2017, Phạm Trần Việt Nam đã dùng kim chỉ để khâu ghép lại các mảng tranh bị cắt nát, tỉ mỉ hàn gắn những mảnh vụn của nhân thế bằng tay hoặc tăm bông. Kết quả là những dải băng với kích thước cực lớn, dài và rộng nhiều mét.

image 34
Nguồn: Chuyện Tranh

Có lẽ “cơn bão” trong lòng người nghệ sĩ đã phần nào nguôi ngoai với “Văn tế thập loại chúng sinh”. Những thứ ma quỷ, gián bọ, chết chóc giờ không còn rõ hình thù, mà được an nghỉ ở một dạng mới. Cuối những dải băng, Phạm Trần Việt Nam tạo ra những hoa văn rễ cây đang bắt đầu lớn, đến gần cuối nhỏ dần như thể hiện một sự “siêu thoát” và mong muốn cho một cuộc sống mới.

Liệu sau cùng, những nỗi u buồn vì thế gian của Phạm Trần Việt Nam có thật sự được rời khỏi trần đời?

Triển lãm “Văn tế thập đại chúng sinh” hiện đang được trưng bày tại The Factory ở số 15 Nguyễn Ư Dĩ, Thảo Điền, Quận 2, từ 20/05 đến 13/07/2018.

Cùng chiêm ngưỡng một số hình ảnh từ buổi triển lãm:

image 26
Nguồn: Chuyện Tranh
image 28
Nguồn: Chuyện Tranh
image 30
Nguồn: Chuyện Tranh
image 31
Nguồn: Chuyện Tranh
image 32
Nguồn: Chuyện Tranh
image 33
Nguồn: Chuyện Tranh

-
(*) Thập loại chúng sinh bao gồm 12 loại cô hồn:

1. Luỵ triều đế chúa (các vua chết vì phản loạn, tai nạn đổi đời) 
2. Quan tướng vương triều và Oai tướng phản thần 
3. Bá quận danh thần 
4. Bạch ốc thư sinh 
5. Xuất trần thượng sĩ (tức hàng tu sĩ chỉ nói suông lời Phật dạy, không thực hành pháp và còn bị vướng bận trần tục) 
6. Huyền môn đạo sĩ 
7. Thương gia lữ khách và kẻ buôn tảo bán tần 
8. Chiến sĩ trận vong 
9. Sản phụ bất hạnh (lúc thai sản mất cả mẹ lẫn con) 
10. Khuyết tật thiếu tu 
11. Cung phi mỹ nữ và hạng buôn hương bán phấn 
12. Tù nhân tử tội

Bài viết và hình ảnh: Chuyện Tranh