Khi giới nghệ sĩ “chiến tranh”

thumb

Chắc bạn chẳng lạ gì với lễ hội đầy màu sắc Color Me Run, nơi mọi người ném bột màu vào nhau một cách thiệt vui vẻ. Thế nhưng, có một cuộc chiến trong giới nghệ thuật, một cuộc chiến thật sự với vũ khí là màu sắc. Có điều, trái với việc ném màu vào nhau, trong cuộc chiến này, họ làm mọi cách để đối phương không chạm được vào màu của mình 

3 544347b442e60a2037bbfd588ed2ec5c 276455 udlzksqdvdk4s
Đây là lễ hội Color Me Run, nơi người ta ném bột màu vào nhau, nhưng ta không nói về lễ hội này trong bài này.

Một cuộc chiến luôn có ít nhất hai phe.

Đầu tiên, hãy đọc những dòng dưới đây để cảm nhận được một chút không khí của cuộc chiến này:

Lưu ý: Bằng việc thêm sản phẩm này vào giỏ hàng bạn phải xác nhận rằng bạn không phải là Anish Kapoor, bạn không có bất cứ quan hệ nào với Anish Kapoor, bạn không mua nó thay mặt cho Anish Kapoor hoặc cộng sự của Anish Kapoor. Với tất cả sự hiểu biết, thông tin và sự tin tưởng rằng sản phẩm này sẽ không rơi vào tay của Anish Kapoor.

Và kèm theo bên dưới là hashtag #ShareTheBlack.

Đó là những dòng bạn sẽ được đọc khi chọn mua The Pinkest Pink - màu hồng hồng nhất quả đất. Vậy là bạn đã biết phe thứ nhất chúng ta có là ai rồi, và với hashtag, hẳn bạn cũng mường tượng được đối thủ mà họ nhắm vào là ai.

The Pinkest Pink (màu hồng hồng nhất)

4web pink 1 large
Hình ảnh mô tả sản phẩm The World’s Pinkest Pink được bán trên trang stuartsemple.com

Thứ bạn đang thấy, là hình mô tả sản phẩm The World’s Pinkest Pink (màu hồng nhất quả đất) với giá khoảng £3.99 (khoảng 130,000 đồng) cho 50gr, dĩ nhiên nó là món hàng được nhắc tới ở dòng lưu ý trên. Tuy nhiên thứ bạn đang thấy đó lại không phải là màu hồng hồng nhất. Nhưng đó là do màn hình máy tính hoặc điện thoại của bạn không thể hiện thị được đúng với nó. Dù ngày nay các màn hình có thể hiển thị tới 16,7 triệu màu, nhưng vẫn không đủ để lột tả được màu hồng hồng nhất. Thực tế nó sáng hơn rất nhiều, và chỉ có thể trải nghiệm đúng nhất bằng mắt mình. Tin vui là bạn hoàn toàn có thể mua chúng để trải nghiệm, chỉ cần bạn đáp ứng được đúng với phần lưu ý của sản phẩm.

2web pink 4 large
50gr sản phẩm The World’s Pinkest Pink này có giá khoảng 130,000 đồng.

Màu hồng hồng nhất này thuộc sở hữu của Stuart Semple. Thanh niên này sinh năm 80 tại Anh, và trước khi cuộc chiến này xảy ra, anh được biết đến (mà thật ra không được nổi tiếng lắm) là một họa sĩ theo đuổi phong cách Pop Art và Nghệ thuật Đương đại.

nadiaamura 23
Stuart Semple, người làm ra The Pinkest Pink.

Trong những năm tháng Đại học, khi pha trộn màu sắc cho một nghiên cứu của mình, Semple được nghe nói đến một màu đen đen hơn tất cả những màu đen từng tồn tại, điều này gây ra sự tò mò lớn cho Semple.

“Một vật đối với nghệ sĩ mà nói, chúng tôi tạo ra tác phẩm từ những thứ khác nhau. Nên khi chúng tôi thấy một thứ như vậy, tâm trí chúng tôi nghĩ về nó và những thứ có thể tạo ra từ nó”.

Thế nhưng không chỉ Semple, mà tất cả những nghệ sĩ khác đều không có cơ hội sử dụng màu đen này. Và bùm, cuộc chiến xảy ra. Một điều chắc chắn màu đen này đủ sức hấp dẫn để tạo thành lí do cho cuộc chiến này và lí do gì khiến nó trở nên “bất khả chạm” như vậy, giờ là lúc bạn tìm hiểu về phe thứ hai.

VantaBlack (màu đen đen nhất)

vantablack 01
Mẫu giấy nhôm nhăn nheo được phủ lớp VantaBlack ở giữa.

Thứ bạn thấy trong hình, không phải do ai đó rảnh rỗi khoét một cái lỗ to bự giữa tấm hình bằng photoshop giả tạo. Nó là một miếng giấy nhôm nhăn nheo được phủ VantaBlack lên, và bạn sẽ thấy phần được phủ đen không còn nhăn nheo như phần rìa xung quanh nữa. Không phải vì Vantablack làm cho miếng nhôm thẳng thóm ra, mà vì nó hấp thụ 99,965% (thật hoàn toàn, không phải kiểu quảng cáo diệt khuẩn 99.99% đâu) các bức xạ ánh sáng, tức là chẳng có gì phản hồi lại mắt bạn. Nó làm cho các vết nhăn biến mất, khiến thực tại trông như được photoshop, các nhận thức về độ sâu, chiều không gian cũng mất đi. Nó là một vật liệu nhân tạo và được ví von như hố đen vũ trụ.

Giờ thì bạn đã biết đối thủ của The Pinkest Pink ghê gớm đến mức nào.

Nhưng khác với Stuart Semple, người tự tạo ra vũ khí của chính mình - The Pinkest Pink. Anish Kapoor - kẻ mà Semple nhắm đến, lại không phải là người tạo ra VantaBlack.

Bên phải là bức tượng y chang bên trái có điều nó được phủ lớp VantaBlack. VantaBlack khiến mọi thứ trong như bị photoshop ngoài đời thực.  

Surrey NanoSystems Limited mới là công ty đã tạo ra VantaBlack vào năm 2014. Dĩ nhiên để tạo ra chất liệu ngầu như vậy thì VantaBlack chẳng rẻ gì. Và nó được ứng dụng vào các sứ mệnh không gian ngoài vũ trụ cho xứng với “tài năng” của mình. Anish Kapoor khi biết đến VantaBlack đã nhanh chóng đến công ty và đặt ra vấn đề sử dụng nó với mục đích nghệ thuật. Nhưng lời đề nghị của ông không thực sự được quan tâm vào lúc đó.

Hai năm sau, lời đề nghị năm nào của Kapoor dường như làm lay động các kỹ sư của Surrey NanoSystems Limited. Họ tạo ra được loại sơn xịt chất liệu VantaBlack, với giá thành rẻ hơn do thay đổi cấu trúc lùm xùm nào đấy khiến nó có thể sản xuất đại trà.

VantaBlack một chất liệu hấp thụ tới 99,965% quang phổ ánh sáng.

Trước năm 2016, VantaBlack là một chất liệu chỉ dành cho các kỹ sư, nhà nghiên cứu khoa học; sau đó nó là màu sắc - thứ dường như để dành cho các nghệ sĩ.

Đó là mấu chốt.

Kapoor tám lạng đấu với Semple 50gr

Khi biết tin, Kapoor nhanh chóng liên hệ với Surrey NanoSystems Limited, nhanh hơn cả cách Ariana Grande hủy show ở Việt Nam. Và một thỏa thuận độc quyền sử dụng VantaBlack cho mục đích nghệ thuật được ký kết. Có nghĩa là, nên viết lại câu trên một chút: “Trước năm 2016, VantaBlack là một chất liệu chỉ dành cho các kỹ sư, nhà nghiên cứu khoa học; sau đó nó là màu sắc - nhưng chỉ dành riêng…. Kapoor sử dụng”.

“Ông ta (ám chỉ Kapoor) đã kí một thỏa thuận độc quyền với những người sáng tạo ra VantaBlack ngăn chặn những nghệ sĩ khác sử dụng nó. Không ai bắt ông ấy hay họ tham gia vào một thỏa thuận như vậy. Đó là một bản thỏa thuận độc ác ngăn không cho bất kì nghệ sĩ nào ngoại trừ ổng được làm việc với chất liệu VantaBlack về nghệ thuật. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử tất cả nghệ sĩ bị cấm sử dụng một loại chất liệu. Không ai khác lại cấm các nghệ sĩ theo một kiểu quỉ quái như vậy”.

Semple cay cú, và không chỉ mình Semple, tất cả các nghệ sĩ khác cũng lao vào chỉ trích Kapoor từ khắp mọi nơi bằng đủ mọi cách. Dĩ nhiên Kapoor không phải kiểu “kẻ ác” giàu có, rỗi hơi đi độc quyền VantaBlack về ngắm cho vui. Surrey NanoSystems Limited có lí do để chấp nhận một thỏa thuận độc quyền như vậy.

Anish Kapoor

Anish Kapoor sinh ra ở Ấn Độ, nhưng danh tiếng của ông thì ở trên toàn thế giới. Các tác phẩm tạo hình của ông đã thống trị Nghệ thuật Đương đại trong suốt ba thập niên qua. Ông được biết tới với việc sử dụng “không gian âm” và có niềm say mê với các chất liệu. Danh tiếng ông lớn đến mức, theo kiểu, không thể chạm vào. Những nhà bảo trợ từ Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại New York, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện Đại San Francisco cho đến Tate Modern - những nơi “được” trung bày tác phẩm của Kapoor đều từ chối bình luận về ông và VantaBlack.

Mặc cho Semple ồn ào và những nghệ sĩ khác lao nhao, Kapoor vẫn im lặng theo một cách cao cao tại thượng. Nóng mặt, Semple quyết định bán The PinkestPink cho mọi người, ngoại trừ Kapoor. Điều đó chỉ giúp cho mọi người thấy rõ quan điểm của Semple, nhưng hiệu quả chẳng được là bao, bằng chứng là Kapoor vẫn có được The PinkestPink và sử dụng nó theo một cách “đau lòng” như này:

Thôi thì cay cú mãi cũng chẳng ích gì, Semple tự tạo cho mình một màu đen đủ để bản thân tự thấy nó cũng là màu đen đen nhất quả đất. Sau đó anh post lên instagram với thông điệp “peace!!!!”. Ừ thì hòa bình nhưng đừng quên là #sharetheblack nhé.

Có một điều bạn cũng nên biết, là dù vẫn độc quyền sử dụng VantaBlack nhưng với cả những người tiếp xúc và làm việc cùng Kapoor, họ đều nhận xét là ông ta là “một người đàn ông tốt bụng và rất tử tế”.

Tổng hợp và biên tập
Nguồn: wired.com